Đón dòng FDI chuyển dịch từ Trung Quốc

Một lần nữa, làn sóng dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc sang Việt Nam lại được nhắc đến khi có sự giảm tốc mạnh của nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới này.

Khi môi trường kinh doanh tại Trung Quốc không còn thuận lợi nữa, nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc đã quyết định rút khỏi thị trường này và dịch chuyển đầu tư sang Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp Nhật và phương Tây cũng giảm dần đầu tư vào Trung Quốc.

Rút đầu tư khỏi Trung Quốc

Đầu tháng 8 vừa qua, theo một vài số liệu do Bộ Tài chính Hàn Quốc công bố, đầu tư của Hàn Quốc vào Trung Quốc đã giảm đến 32,1% trong nửa năm qua. Đây là tỷ lệ giảm đáng lưu ý, bởi theo các chuyên gia kinh tế, Trung Quốc luôn là ưu tiên số 1 của doanh nghiệp Hàn Quốc do các điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý và tính tương đồng trong văn hóa giao tiếp. Một chuyên gia đến từ cơ quan xúc tiến thương mại và đầu tư Hàn Quốc tại TP.HCM (KOTRA) nhận xét: “Lợi thế về chi phí lao động tại Trung Quốc nay không còn nữa, thay vào đó tiền thuê nhân công tại Trung Quốc đang tăng nhanh. Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi về thuế, tiền thuê đất của chính phủ nước này dành cho doanh nghiệp FDI cũng không như nhiều năm trước nữa”.

Một thông tin đăng tải trên báo chí Hàn Quốc từ cuối năm 2014 cũng cho thấy, số doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Trung Quốc giảm một nửa so với gần 10 năm trước. Cụ thể, năm 2006, số doanh nghiệp Hàn Quốc mở chi nhánh, thành lập mới tại Trung Quốc là khoảng 2.300. Tuy nhiên 8 năm sau, năm 2014, con số này giảm còn hơn 700 doanh nghiệp. Không chỉ với doanh nghiệp Hàn Quốc, thực tế, nhiều doanh nghiệp của các nước như Nhật và phương Tây cũng đang giảm đầu tư vào Trung Quốc trong mấy năm qua.

Ngoài ra, theo Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 8 do Caixin Media và Markit Economics công bố vào ngày 21/8 vừa qua, PMI của Trung Quốc đã rớt thê thảm, đến mức thấp nhất trong vòng 6 năm qua, đạt hơn 47 điểm, thấp hơn dự đoán là 48,2 điểm, thấp hơn cả tháng 7 là 47,8 điểm. Theo hai tổ chức này, nếu chỉ số PMI giảm xuống dưới 50, điều này có nghĩa là sản xuất của quốc gia/vùng đó đang bị thu hẹp.

Chuyên gia tài chính Bùi Kiến Thành cho rằng, sự dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc sang các nước khác trong khu vực là điều tất yếu khi Trung Quốc ngày nay đang đánh mất sự hấp dẫn với các nhà đầu tư quốc tế.

Ông Thành nói: “Tôi nhớ không nhầm là trong năm qua, Trung Quốc đã tăng mức lương tối thiểu lên đến 17% và đã có kế hoạch tăng 13% trung bình mỗi năm. Trong bối cảnh mới, sự hồi phục kinh tế đang ở mức khá dè dặt. Giá dầu thế giới đang giảm mạnh và biến động tỷ giá rất khó dự báo, việc đưa ra chính sách tăng lương cao như vậy là gây khó cho nhà đầu tư”.

Báo cáo của Bộ Tài chính Hàn Quốc tiết lộ, đầu tư của Hàn Quốc vào Việt Nam đã tăng 82,2% trong 6 tháng đầu năm 2015. Với tỷ lệ này, Việt Nam trở thành quốc gia đứng thứ 2, sau Singapore về mức tăng trưởng đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp Hàn Quốc.

Thực tế, việc gia tăng này xuất phát từ một cột mốc quan trọng là việc hoàn tất ký kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA) Hàn Quốc – Việt Nam vào tháng 5 vừa qua.

Tuy nhiên, làn sóng FDI mới đang đẩy Việt Nam vào giữa hai lựa chọn: chấp nhận mở cửa đón tất cả những nhà đầu tư hay là chọn lựa nhà đầu tư thế nào để đạt lợi ích lớn nhất cho đất nước. Theo ông Bùi Kiến Thành, nếu làm theo cách thứ nhất, Việt Nam sẽ sớm sập bẫy nhân công rẻ, trở thành công xưởng sản xuất ô nhiễm của thế giới sau Trung Quốc. Với cách thứ hai, dòng vốn FDI sẽ vào dè dặt, khó khăn hơn. Như vậy, nguy cơ để vuột mất cơ hội cũng sẽ rất cao, trong bối cảnh chính sách mời gọi đầu tư của Myanmar và các nước lân cận vẫn còn hấp dẫn.

Bình luận vấn đề này, chuyên gia tư vấn chiến lược Robert Trần, Tổng giám đốc khu vực châu Á và Mỹ của Tập đoàn Tư vấn chiến lược Robenny (Canada) khuyên, Việt Nam nên tỉnh táo để “lọc” và đón những nhà đầu tư tốt thay vì mở cửa tràn lan như trước, nhận tất cả các dự án “thượng vàng hạ cám” để rồi phải trả giá đắt về môi trường, thất thu ngân sách… như vừa qua. Tuy nhiền, ông Trần cũng lưu ý: năng suất lao động của người Việt đang rất thấp so với mức trung bình của các nước trong khu vực, nếu chăm chăm chọn dự án tốt để mời gọi đầu tư mà không quan tâm tăng năng suất lao động, Việt Nam khó cạnh tranh được với các nước khác. Và như vậy, mục tiêu đón làn sóng FDI di chuyển từ Trung Quốc hay đến từ bất kỳ quốc gia nào khác đều trở nên khó khăn đối với Việt Nam.

Theo DĐDN