Thị trường viễn thông: Sắp có cuộc chiến mới

Việc hai nhà mạng lớn là MobiFone và VinaPhone vừa ra khỏi nhóm DN viễn thông có vị trí thống lĩnh thị trường (SMP) sẽ cho thấy kịch bản gì ở thị trường viễn thông trong thời gian tới?

Theo Thông tư số 15/2015/TT-BTTTT có hiệu lực từ ngày 15/6 do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành về sửa đổi một số quy định của Thông tư số 18/2012/TT-BTTTT, Viettel sẽ là DN viễn thông duy nhất có vị trí thống lĩnh thị trường (SMP) đối với dịch vụ thông tin di động mặt đất, bao trọn cả 3 mảng dịch vụ điện thoại, nhắn tin và truy nhập Internet.

Bị loại hay được ra ?

So với Thông tư số 18, hai nhà mạng lớn khác là MobiFone và VinaPhone đều đã được đưa ra khỏi nhóm DN viễn thông SMP và gia nhập nhóm DN không thống lĩnh thị trường cùng với Vietnammobile và Gmobile.

Trong viễn thông, việc xác định thế nào là DN thống lĩnh thị trường không phải xuất phát từ mong muốn chủ quan của DN, cũng không phải là mong muốn của cơ quan quản lý Nhà nước mà hoàn toàn phụ thuộc vào thị phần của DN đó.

Theo con số công bố của Bộ Thông tin và Truyền thông, đến hết năm 2014, Viettel có 55,5 triệu thuê bao di động, chiếm tới 52,12% thị phần. Hai DN có thị phần di động lớn thứ hai và 3 trên thị trường đều chiếm chưa tới 30%. Chiếu theo Điều 11 của Luật Cạnh tranh, DN được coi là có vị trí thống lĩnh thị trường nếu có thị phần từ 30% trở lên trên thị trường liên quan hoặc có khả năng gây hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể, thì rõ ràng, chỉ Viettel nằm trong danh sách DN thống lĩnh thị trường thông tin di động.

Và việc MobiFone và VinaPhone không nằm trong danh sách DN SMP được coi là cơ hội để 2 nhà mạng này “trở mình” phát triển mạnh hơn nhằm cạnh tranh với Viettel. Bởi, nếu vẫn ở trong nhóm DN thống lĩnh thị trường, MobiFone và VinaPhone sẽ bị quản lý chặt hơn. Khi muốn thay đổi giá cước, giảm giá dịch vụ, họ phải đăng ký với Cục Viễn thông (Bộ Thông tin và Truyền thông). Và chỉ khi được Cục Viễn thông đồng ý chấp thuận, họ mới được triển khai.

Đặc biệt, nếu là DN thống lĩnh thị trường, họ không được phép ban hành giá cước dịch vụ viễn thông thấp hơn giá thành. Đồng thời, họ phải thống kê, kế toán riêng để xác định giá thành dịch vụ viễn thông chiếm thị phần khống chế.

Không chỉ là cuộc chiến về giá

Bị ra khỏi danh mục DN SMP (đúng hơn là thoát khỏi danh mục DN SMP) sẽ đồng nghĩa với việc VinaPhone, MobiFone khi điều chỉnh giá cước và thực hiện khuyến mãi giảm giá đối với dịch vụ thông tin di động chỉ cần thông báo với Cục Viễn thông, cũng như không bị cấm ban hành giá cước thấp hơn giá thành.

Có lẽ vì lý do này, tại Hội nghị giao ban quản lý nhà nước Bộ Thông tin và Truyền thông tháng 6/2015 diễn ra mới đây, Viettel đã đề xuất Bộ Thông tin và Truyền thông nên giữ nguyên vị trí của 3 nhà mạng như hiện nay để quản lý, không nên có sự thay đổi.

Lý do mà Viettel đưa ra đó là để tránh cuộc chiến cạnh tranh về giá cước, có nguy cơ gây xáo trộn thị trường di động.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, Viettel không cần phải quá lo lắng, bởi, thị trường viễn thông được quản lý theo nguyên tắc là, tất cả các DN viễn thông dù không là SMP đều không được điều chỉnh giá cước tăng hoặc giảm không hợp lý so với giá thành, tăng hoặc giảm bất bình thường so với giá cước trung bình, gây mất ổn định thị trường. Trên nguyên tắc quản lý kinh tế, Nhà nước sẽ không để các DN ép giá, phá giá và trong trường hợp có những biến động lớn, Nhà nước sẽ tiến hành những biện pháp bình ổn giá cả trên thị trường.

Đồng tình quan điểm này, ông Nguyễn Văn Hải – Phó tổng giám đốc VinaPhone cho biết: “Thông tư 15/2015/TT-BTTTT sẽ giúp các nhà mạng như VinaPhone chủ động hơn, linh hoạt hơn trong kinh doanh. Tuy nhiên, để cạnh tranh được với Viettel là chuyện rất khó”.

Theo ông Hải, hơn 10 năm trước, Viettel cạnh tranh với VinaPhone, MobiFone bằng giá cước. Lúc đó, thị trường chưa bão hòa, giá cước di động còn rất cao và bằng chiến lược giá rẻ, Viettel đã thành công. Nhưng ở thời điểm này, chiến lược cạnh tranh của VinaPhone phải khác biệt chứ không chỉ bằng giá cước.

Cái khác biệt mà ông Hải nói đến, khi không còn là giá cước, thì chắc chắn cũng chỉ là chất lượng dịch vụ, chất lượng phục vụ của nhân viên…

Có lợi thế, nhưng có biến lợi thế đó thành sức mạnh hay không, người tiêu dùng đang theo dõi động thái từ VinaPhone và MobiFone với hai những thay đổi từ nội tại. Cụ thể, ở VinaPhone là việc vừa được nâng lên thành TCty VNPT-VinaPhone – đang trong giai đoạn hoàn thiện bộ máy mới, bước vào giai đoạn 2 tái cơ cấu.

Còn MobiFone, đơn vị từng hợp tác với nhà mạng nước ngoài có chất lượng dịch vụ khá tốt, cũng vừa “thay máu” nhân sự cấp cao và đang bước vào giai đoạn cổ phần hóa quan trọng.

Và người ta có quyền kỳ vọng vào việc thay đổi danh mục DN SMP sau này, bởi suy cho cùng, cuộc canh tranh giữa các DN viễn thông càng gay gắt thì người tiêu dùng càng có lợi!

Theo DĐDN