Chính sách thuế thay đổi mạnh, nhiều vấn đề hộ kinh doanh cần được giải đáp

Thời gian gần đây, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh, với hàng loạt quy định thay đổi như xóa bỏ cơ chế thuế khoán, chuyển sang kê khai thuế, điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế, áp dụng các phương pháp tính thuế theo từng nhóm hộ kinh doanh, cùng các quy định mới về hóa đơn, hóa đơn điện tử. Những thay đổi này, đi kèm yêu cầu minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, đang tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước.

Cùng với lộ trình chuyển đổi đó, nhiều vấn đề đang được hộ kinh doanh đặc biệt quan tâm như kê khai thuế theo phương thức nào, xác định doanh thu – chi phí ra sao, nghĩa vụ thuế tính trên doanh thu hay lợi nhuận, xử lý hàng tồn kho thế nào khi thay đổi phương thức quản lý, cũng như trách nhiệm kê khai, nộp thuế trong môi trường kinh doanh số.

Dù thời gian qua đã có nhiều chuyên gia, tổ chức tư vấn thuế và cơ quan quản lý tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ, song trên thực tế, không ít hộ kinh doanh vẫn còn băn khoăn, lúng túng khi tiếp cận các quy định mới.

Chị Nguyễn Thu Huyền - chủ một cửa hàng tạp hóa tại quận Cầu Giấy (Hà Nội) - cho biết điều khiến chị lo lắng nhất là cách xác định doanh thu để kê khai. “Trước đây nộp thuế khoán theo mức cố định, giờ nghe nói phải kê khai doanh thu, trong khi bán lẻ nhiều khoản nhỏ, vừa tiền mặt vừa chuyển khoản, tôi không rõ phải ghi chép, tổng hợp thế nào cho đúng”, chị Huyền chia sẻ.

Trong khi đó, anh Phạm Văn Minh, hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống tại quận Tây Hồ (Hà Nội) băn khoăn về cách tính thuế khi chi phí đầu vào của quán khá lớn, từ nguyên liệu, nhân công đến tiền thuê mặt bằng. “Nếu chỉ tính trên doanh thu mà không khấu trừ chi phí thì rất áp lực. Nhưng nếu tính trên lợi nhuận thì chi phí nào được tính hợp lệ, hóa đơn đầu vào ra sao, tôi vẫn chưa rõ”, anh Minh nói.

Một vấn đề khác cũng được nhiều hộ kinh doanh đề cập là việc xử lý hàng tồn kho khi thay đổi phương thức quản lý thuế. Bà Lê Thu Thủy, hộ kinh doanh quần áo tại một chợ truyền thống ở Hà Nội cho biết lượng hàng nhập về nhiều đợt, có mặt hàng tồn từ năm trước. “Nếu phải kê khai, tôi không biết hàng tồn kho cũ có phải kê khai lại hay không, giá vốn tính thế nào, có bị truy thu không”, bà Thủy băn khoăn.

Thực tế thời gian qua, nhiều chuyên gia, đơn vị tư vấn thuế và cơ quan quản lý đã tăng cường hỗ trợ, giải thích các quy định mới cho hộ kinh doanh. Tuy nhiên, do đặc thù quy mô nhỏ, phương thức kinh doanh đa dạng và lần đầu tiếp cận cơ chế quản lý mới, không ít hộ vẫn gặp khó khăn trong quá trình thực hiện.

Để hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi, từ tháng 11 đến hết tháng 12.2025, ngành thuế triển khai chiến dịch cao điểm 60 ngày hỗ trợ hộ kinh doanh, tập trung tuyên truyền, hướng dẫn và giải đáp các quy định mới liên quan đến kê khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn và chuyển đổi phương thức quản lý thuế.

Trong thời gian này, cơ quan thuế các địa phương tăng cường hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở, tiếp nhận phản ánh, giải đáp vướng mắc nhằm giúp hộ kinh doanh làm quen với yêu cầu kê khai minh bạch, hạn chế rủi ro sai sót khi thực hiện.

Đến nay, lộ trình thay đổi chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đã bước vào giai đoạn nước rút, khi từ ngày 1.1.2026, cơ chế thuế khoán sẽ chính thức bị xóa bỏ, kéo theo việc triển khai nhiều quy định mới.

Trong thời điểm chuyển tiếp này, Hội nghị đối thoại giữa Bộ Tài chính với người nộp thuế về chính sách, thủ tục hành chính thuế và hải quan năm 2025, tổ chức ngày 26.12.2025 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, là dịp để hộ kinh doanh gửi câu hỏi, nêu vướng mắc và được cơ quan quản lý thuế, hải quan trực tiếp trao đổi, hướng dẫn, giúp người nộp thuế nắm rõ quy định và chuẩn bị cho thời điểm chính sách mới có hiệu lực.