Tín dụng tiếp tục chảy vào lĩnh vực ưu tiên, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Dư nợ tín dụng đạt trên 19,4 triệu tỷ đồng

Theo bà Phạm Thị Thanh Tùng, trong thời gian qua, xác định vai trò của dòng vốn ngân hàng đối với tăng trưởng kinh tế, NHNN đã chủ động thường xuyên rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách tín dụng và tín dụng ngành, lĩnh vực để đồng bộ với Luật Các TCTD, cũng như cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, phù hợp với yêu cầu cải cách, đơn giản hóa thủ tục, chuyển đổi số, góp phần tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quan hệ tín dụng ngân hàng.

Bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế phát biểu tại tọa đàm

Trong đó, riêng năm 2025, NHNN đã trình Chính phủ ban hành 01 Nghị định và ban hành theo thẩm quyền 04 Thông tư liên quan đến chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, sửa đổi bổ sung quy định về nghiệp vụ thư tín dụng và hướng dẫn triển khai một số chương trình tín dụng. Hiện nay, NHNN đang tiếp tục xây dựng và hoàn thiện 01 Nghị định của Chính phủ, 01 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 05 Thông tư về các vấn đề hỗ trợ lãi suất đối với dự án xanh, tuần hoàn, ESG, cấp tín dụng vượt giới hạn, các nghiệp vụ tín dụng như: cho thuê tài chính, mua bán nợ của TCTD, bao thanh toán, cho vay đầu tư ra nước ngoài, cho vay của TCTD đối với khách hàng. Bà Tùng cũng thông tin trong thời gian tới, NHNN sẽ trình hành lang pháp lý liên quan đến việc cấp tín dụng vượt giới hạn để tháo gỡ khó khăn trong việc triển khai các dự án lớn.

Đồng thời, NHNN cũng ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các TCTD liên quan đến công tác tín dụng chung, tín dụng ngành, lĩnh vực, định hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng theo chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Song song với đó, thường xuyên theo dõi diễn biến thị trường để kịp thời có văn bản chỉ đạo riêng về tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực quan trọng như: lúa gạo, cà phê, nông nghiệp, xuất nhập khẩu;... Gần đây nhất, trước diễn biến phức tạp của chiến tranh Trung Đông và tình hình năng lượng thế giới, NHNN đã kịp thời chỉ đạo các TCTD tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi về ngoại tệ, tín dụng để các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh xăng dầu tiếp cận nguồn vốn phục vụ nhập khẩu, dự trữ và kinh doanh xăng dầu.

Toàn cảnh toạ đàm

Để nắm bắt các khó khăn vướng mắc trong quan hệ tín dụng ngân hàng và có giải pháp kịp thời xử lý, tháo gỡ, các chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp cũng được triển khai mạnh mẽ, sâu rộng. Bà Tùng cho biết, riêng từ đầu năm 2026 đến nay, trên toàn quốc đã có hơn 1.000 buổi gặp gỡ, cuộc đối thoại, kết nối ngân hàng - doanh nghiệp được tổ chức để đối thoại trực tiếp giữa ngân hàng với khách hàng tại các địa phương trên toàn quốc.

Cùng với đó, NHNN cũng đẩy mạnh triển khai các chương trình, chính sách tín dụng đối với ngành, lĩnh vực theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, với lãi suất thấp, ưu đãi từ chính nguồn lực của các TCTD; đồng thời, tích cực phối hợp với các bộ, ngành, địa phương có liên quan để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các chương trình này. Cụ thể như Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đã 4 lần nâng quy mô và đã cho vay với doanh số giải ngân lũy kế đạt khoảng 185.500 tỷ đồng cho khoảng 63.000 lượt khách hàng vay vốn, hoàn thành mục tiêu triển khai Chương trình; Chương trình cho vay liên kết sản xuất chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao và phát thải thấp vùng ĐBSCL theo Quyết định 1490/QĐ-TTg đã giải ngân đạt khoảng 3.800 tỷ đồng; Chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP đã cam kết cho vay gần 20.500 tỷ đồng, doanh số giải ngân đạt 9.900 tỷ đồng; Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược (mới được triển khai và đã ký hợp đồng tín dụng để tài trợ 08 dự án thuộc danh mục của Chương trình với tổng số tiền cam kết cấp tín dụng khoảng 70.932 tỷ đồng, đã giải ngân khoảng 7.600 tỷ đồng. Ngoài ra, ngành Ngân hàng cũng tích cực triển khai các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, đặc biệt là chính sách cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng gặp khó khăn do một số nguyên nhân (gần đây nhất là chính sách cơ cấu nợ đối với khách hàng bị ảnh hưởng, thiệt hại do bão Yagi).

Bên cạnh đó, NHNN cũng tích cực triển khai nhiệm vụ liên quan đến hoạt động tín dụng tại các Nghị quyết, Chỉ thị, Kết luận của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ về phát triển kinh tế xã hội, triển khai các đề án chiến lược kế hoạch phát triển tổng thể quốc gia, phát triển các ngành lĩnh vực kinh tế, đề án về phát triển các dự án công trình trọng điểm quan trọng, trong đó nhiều cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội và chưa có tiền lệ.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên, theo Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, tín dụng tăng đều từ đầu năm, đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế với quy mô dư nợ đến ngày 28/4/2026 đạt trên 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 4,42% so với cuối năm 2025; tăng 18,26% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, cơ cấu tín dụng tương đối phù hợp với cơ cấu các ngành kinh tế, tín dụng ngành nông nghiệp chiếm khoảng 6%, công nghiệp, xây dựng chiếm 23,5%, dịch vụ chiếm 70,5%.

Tín dụng đối với các lĩnh vực ưu tiên được quan tâm theo đúng định hướng, trong đó một số lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn như lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn (đạt 4,3 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 22,2%) và doanh nghiệp nhỏ và vừa (đạt gần 3,8 triệu tỷ đồng chiếm khoảng 20%); tín dụng đối với lĩnh vực xuất khẩu, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao có tốc độ tăng trưởng cao (quý 1/2026 tăng lần lượt là 11,2% và 18,81%).

Đối với lĩnh vực xanh, dư nợ tín dụng xanh đạt trên 780 nghìn tỷ đồng; dư nợ tín dụng đã được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt trên 5,1 triệu tỷ đồng, qua đó góp phần thực hiện chủ trương hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường khi thực hiện các dự án và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo hướng bền vững;

"Cùng với các nguồn vốn khác, tín dụng ngân hàng đã cung cấp nguồn tài chính thiết yếu để triển khai nhiều dự án, công trình trọng điểm (một số dự án được cam kết đầu tư tín dụng lớn lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng), góp phần thực hiện một trong 3 đột phá chiến lược của Đảng về phát triển hạ tầng", bà Tùng nhận định.

Tín dụng sẽ tiếp tục tập trung cho các đột phá chiến lược

Bên cạnh kết quả đạt được, bà Tùng cũng chỉ ra hoạt động tín dụng ngân hàng còn gặp một số khó khăn, thách thức. Cụ thể, áp lực từ bên ngoài, gián đoạn nguồn cung, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, chiến tranh thương mại, chính sách thuế đối ứng, xung đột quân sự, giá năng lượng và chi phí vận tải leo thang... Bên cạnh đó, nền kinh tế còn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng (tín dụng/GDP năm 2025 khoảng 145%), trong khi thị trường vốn chưa phát triển tương xứng; rủi ro kỳ hạn do vốn huy động VND chủ yếu là ngắn hạn (chiếm 80%), song nhu cầu vốn trung, dài hạn lớn tiềm ẩn rủi ro với các TCTD trong việc cân đối đảm bảo an toàn hệ thống. Áp lực thứ ba đối với hệ thống ngân hàng hiện nay là việc huy động và cân đối nguồn lực để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo bà Tùng, số liệu tính toán của Bộ Tài chính cho thấy nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026 - 2031 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng; riêng năm 2026 vào khoảng 5,1 triệu tỷ đồng. Trong đó, nhu cầu vốn tín dụng dự kiến khoảng 1,8 triệu tỷ đồng.

Bà Tùng cho biết, con số này vẫn nằm trong định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15% mà NHNN đặt ra. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là các TCTD sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc huy động nguồn lực để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng tín dụng nói trên. Theo số liệu theo dõi từ quý IV/2025 đến giữa tháng 3/2026, tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng. Điều này cho thấy tăng trưởng tín dụng đang vượt khả năng huy động vốn của các TCTD, xuất phát từ nhiều yếu tố của nền kinh tế. Đây cũng là nguyên nhân khiến các ngân hàng gặp khó khăn trong việc tạo lập nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, đối với hoạt động tín dụng theo ngành, lĩnh vực, qua theo dõi việc triển khai các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, có thể thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Đơn cử, việc mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp nhiều thách thức. Nguyên nhân chủ yếu đến từ những hạn chế nội tại của doanh nghiệp như năng lực tài chính yếu, thiếu minh bạch thông tin tài chính và quản trị. Điều này khiến các tổ chức tín dụng khó mở rộng cho vay, đặc biệt với các khoản vay không có tài sản bảo đảm.

Cùng với đó, những tồn tại của thị trường bất động sản tiếp tục tạo áp lực đối với hệ thống ngân hàng. Nhiều dự án còn vướng mắc pháp lý; thông tin thị trường thiếu minh bạch; cơ sở dữ liệu chung chưa đầy đủ; chưa có bộ chỉ tiêu đánh giá rõ ràng để nhận diện trạng thái ổn định hay rủi ro “bong bóng” của thị trường. Những yếu tố này gây khó khăn cho công tác thẩm định, đánh giá khoản vay và làm gia tăng rủi ro tín dụng. Việc triển khai một số chương trình tín dụng trọng điểm còn chậm, điển hình là chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33 của Chính phủ. Dù đã triển khai trong khoảng hai năm, tiến độ giải ngân vẫn gặp khó khăn, chủ yếu do thiếu nguồn cung nhà ở xã hội. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giải ngân của các ngân hàng, mặc dù nhiều TCTD đã cam kết nguồn vốn và NHNN cũng đã áp dụng mức lãi suất ưu đãi cho chương trình.

Theo Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong thời gian tới, NHNN và ngành Ngân hàng sẽ triển khai các giải pháp tín dụng theo hướng chủ động, linh hoạt, tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm và các đột phá chiến lược theo định hướng của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn mới.

Cụ thể, NHNN tiếp tục chủ động rà soát để sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ chế, chính sách liên quan đến hoạt động tín dụng ngân hàng, tín dụng ngành, lĩnh vực; Tích cực tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ của ngành Ngân hàng tại các Nghị quyết, chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước như về tam nông, khoa học công nghệ, phát triển kinh tế tư nhân, giáo dục, năng lượng, dự án, công trình trọng điểm…

Bên cạnh đó, NHNN điều hành và triển khai các giải pháp tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, đáp ứng nhu cầu vốn tín dụng, phù hợp với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế, các dự án, công trình trọng điểm, khả thi, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.

NHNN cũng sẽ tổ chức triển khai, theo dõi và kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện các chương trình, chính sách tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; triển khai các nhiệm vụ của ngành Ngân hàng tại các Chương trình mục tiêu quốc gia; Tiếp tục theo dõi, đánh giá các hoạt động tín dụng đối với ngành, lĩnh vực; ảnh hưởng của tình hình kinh tế thế giới, trong nước tới các ngành, lĩnh vực kinh tế để có giải pháp điều hành tín dụng phù hợp; kịp thời phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xử lý khó khăn, vướng mắc phát sinh trong hoạt động tín dụng ngành, lĩnh vực.