Khai mở các mô hình kinh tế mới để đạt mục tiêu tăng trưởng 10%

Hàng loạt chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2026 đã được Quốc hội quyết nghị, từ tăng trưởng GDP phấn đấu đạt từ 10% trở lên; GDP bình quân đầu người đạt 5.400 - 5.500 USD...

Theo TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, đầu tiên cần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn. Đánh giá các kịch bản lạm phát cho thấy lạm phát (và kỳ vọng lạm phát) ổn định ở mức vừa phải - một điều kiện quan trọng để duy trì tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn 2026-2030.

Kịch bản thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%/năm đòi hỏi lạm phát duy trì ổn định khoảng 4%/năm. Lạm phát cao sẽ làm giảm ý nghĩa của tăng trưởng kinh tế và người dân không được hưởng thành quả tương xứng từ tăng trưởng kinh tế. Ổn định lạm phát sẽ tạo điều kiện cho các cải cách thể chế kinh tế và giúp tín hiệu phân bổ nguồn lực trên thị trường ít bị “méo mó”, đồng thời thúc đẩy phát triển dịch vụ tài chính - ngân hàng.

Tiếp theo cần phối hợp đồng bộ, hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ trên cơ sở “phân vai” cụ thể hơn.

Chính sách tài khóa tập trung vào thúc đẩy tăng trưởng kinh tế như thúc đẩy giải ngân đầu tư công vào các lĩnh vực trọng điểm, tạo lan tỏa cao, dự án liên kết vùng. Tăng chi chuyển giao hỗ trợ tiêu dùng của người dân và giảm thuế hỗ trợ cho các ngành gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; hỗ trợ tiêu dùng của hộ gia đình. Chính sách tiền tệ linh hoạt, chặt chẽ, tập trung vào ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và phối hợp hiệu quả với chính sách tài khóa.

Việc tháo gỡ vướng mắc về chính sách cũng đặc biệt quan trọng. Cắt giảm, đơn giản hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh ngoài Luật Đầu tư; đảm bảo hỗ trợ nhanh, gọn cho doanh nghiệp. Triển khai mạnh mẽ dịch vụ kết nối liên thông dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu về đất đai, thuế, các thủ tục về đầu tư khai thác hiệu quả cơ chế liên thông 1 cửa.

Đối với các dự án quốc gia tại địa phương, phải thực hiện quản trị trực tuyến để đảm bảo nắm bắt tình hình và giải quyết nhanh chóng các vướng mắc tại địa phương. Tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư dự án.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, TS. Nguyễn Đức Hiển cho rằng, cần làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Trong đó, thay đổi chiến lược và mô hình xuất khẩu. Thực hiện “Go Globle” - tiến quân vào thị trường bằng các chương trình Go globle cụ thể.

Thay đổi phương thức hỗ trợ doanh nghiệp trong xuất khẩu. Thực hiện hỗ trợ thị trường, logistic, bảo hiểm, tư vấn, kết nối với các tập đoàn đa quốc gia. Có chiến lược phát triển phù hợp với các ngành kinh tế động lực thúc đẩy phát triển các ngành các ngành dẫn dắt, các ngành có khả năng lan tỏa cao, như: Du lịch, R&D, logistics. Nâng cấp chất lượng, giá trị gia tăng các ngành điện tử, công nghiệp công nghệ số; dệt may, da giày; chế biến thực phẩm.

Đặc biệt trong thời gian tới cần phát triển các mô hình kinh tế mới, các ngành kinh tế mới. Hoàn thiện cơ chế thử nghiệm để hỗ trợ phát triển các ngành kinh tế mới như kinh tế không gian vũ trụ, kinh tế tầm thấp… các mô hình kinh tế mới, kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Xây dựng cơ chế, chính sách khai thác không gian vũ trụ, không gian ngầm, không gian biển; phát triển công nghiệp đường sắt, công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử, lượng tử. Xây dựng các chương trình, đề án nghiên cứu khoa học có tính đột phá đối với 11 nhóm công nghệ chiến lược; xây dựng các cơ sở nghiên cứu và phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao như điện tử, chíp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo…