Bốn trụ cột đưa Đà Nẵng trở thành đô thị cửa ngõ quốc gia

Chia sẻ tại đối thoại "Hạ tầng, kết nối và hành lang kinh tế: Nền tảng không gian cho tăng trưởng mới", PGS.TS. Bùi Tất Thắng, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển cho rằng, Hành lang Kinh tế Đông - Tây là một trong ba hành lang kinh tế của Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS), được hình thành nhằm tăng cường kết nối giữa các quốc gia trong khu vực. Tuy nhiên, để phát huy đúng vai trò, hành lang này cần được nâng cấp theo hướng toàn diện thay vì chỉ tập trung đầu tư hạ tầng giao thông.

Ảnh minh họa.

Hành lang kinh tế thực chất là các trục kết nối, tạo điều kiện lưu thông hàng hóa, con người, dòng vốn, công nghệ và các hoạt động kinh tế - xã hội. Vì vậy, phát triển hành lang kinh tế không chỉ là xây dựng đường sá mà còn phải hình thành một hệ sinh thái phát triển hoàn chỉnh dọc theo tuyến.

Để Hành lang Kinh tế Đông - Tây thực sự trở thành động lực tăng trưởng, Đà Nẵng cần tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời xây dựng các trung tâm công nghiệp, khoa học - công nghệ và các khu thương mại hiện đại.

Đặc biệt, việc mở rộng không gian phát triển cùng Quảng Nam được đánh giá sẽ tạo bước ngoặt mới. Theo đó, điểm cuối của Hành lang Kinh tế Đông - Tây sẽ không còn là một đô thị đơn lẻ mà có thể phát triển thành chuỗi đô thị liên kết, hình thành một không gian phát triển quy mô lớn với sức hấp dẫn cao hơn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Cùng quan điểm, ông Dương Tiến Lâm, Trưởng Văn phòng đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) tại Đà Nẵng, cho rằng lợi thế cạnh tranh của các địa phương đang thay đổi mạnh mẽ.

Trong nhiều năm, doanh nghiệp lựa chọn địa điểm đầu tư dựa trên các yếu tố như nguồn lao động, chi phí và vị trí. Tuy nhiên, hiện nay các doanh nghiệp không còn cạnh tranh đơn thuần bằng chi phí mà bằng năng lực của toàn bộ hệ sinh thái chuỗi cung ứng.

Hệ sinh thái này bao gồm cảng biển, sân bay, thủ tục hải quan, hệ thống giao thông, kết nối số, các nhà cung cấp dịch vụ logistics và hạ tầng. Giá trị chỉ được tạo ra khi tất cả các yếu tố này vận hành đồng bộ như một hệ thống thống nhất.

"Cơ hội của Đà Nẵng nằm ở việc không chỉ đầu tư thêm hạ tầng mà quan trọng hơn là xây dựng được một hệ sinh thái hoàn chỉnh. Các địa phương không cạnh tranh vì sở hữu hạ tầng tốt hơn mà cạnh tranh vì có hệ sinh thái hạ tầng vận hành hiệu quả hơn", ông Lâm nhấn mạnh.

Bốn trụ cột phát triển

Đồng quan điểm, ông Đặng Việt Dũng - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, cho rằng mục tiêu đưa Đà Nẵng trở thành cửa ngõ quốc gia hoàn toàn khả thi nếu thành phố phát huy được các lợi thế sẵn có. 

Vị trí địa lý thuận lợi là điều kiện cần nhưng chưa đủ để hình thành một đô thị cửa ngõ. Quan trọng hơn là khả năng tiếp nhận, luân chuyển và lan tỏa hàng hóa, dòng vốn, công nghệ, con người, văn hóa cũng như thông tin. Một cửa ngõ quốc gia không chỉ được đo bằng sự hiện diện của cảng biển hay sân bay mà phải là nơi tạo ra giá trị gia tăng và trở thành động lực phát triển của cả vùng.

Các diễn giả chia sẻ tại hội nghị.

Việc mở rộng không gian phát triển cùng Quảng Nam cũng giúp khái niệm cửa ngõ quốc gia không còn bó hẹp trong phạm vi cảng biển hay sân bay mà mở rộng ra toàn bộ không gian đô thị Đà Nẵng, Quảng Nam và vùng hậu phương rộng lớn của Tiểu vùng Mekong mở rộng với khoảng 350 triệu dân.

Đối chiếu với các đô thị cửa ngõ trên thế giới, ông Dũng cho rằng một cửa ngõ quốc gia cần hội tụ 7 tiêu chí gồm vị trí địa lý thuận lợi; hệ thống giao thông và logistics đồng bộ; quy mô kinh tế đủ lớn; vùng hậu phương rộng; môi trường đầu tư hấp dẫn; năng lực đổi mới sáng tạo; cùng chất lượng môi trường sống cao.

Đà Nẵng hiện cơ bản đáp ứng các điều kiện này. Thành phố hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông, liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), có hệ thống đại học và nghiên cứu khoa học phát triển, đồng thời nhiều năm liền được đánh giá là một trong những đô thị đáng sống nhất Việt Nam.

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành cửa ngõ quốc gia, ông Đặng Việt Dũng đề xuất Đà Nẵng tập trung vào bốn trụ cột phát triển.

Thứ nhất là xây dựng trung tâm logistics quốc tế. Mục tiêu không phải là cạnh tranh về sản lượng hàng hóa với TP.HCM hay Hải Phòng mà là nâng cao giá trị gia tăng trên mỗi container hàng hóa thông qua hệ thống dịch vụ logistics chất lượng cao.

Thứ hai là xây dựng trung tâm giao thương quốc tế. Đây không chỉ là nơi phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu mà còn là trung tâm giao dịch B2B, trao đổi dịch vụ, công nghệ và các hoạt động tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Thứ ba là phát triển Đà Nẵng thành trung tâm trung chuyển du lịch của khu vực. Thay vì chỉ đón khách lưu trú, thành phố cần trở thành điểm trung chuyển để phân phối khách đến các địa phương khác, tương tự mô hình của Singapore.

Cuối cùng là phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đây sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong dài hạn. Thành phố cần tập trung phát triển hệ thống đại học, các trung tâm nghiên cứu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo để tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

"Hôm nay chúng ta có thể tăng trưởng bằng đầu tư hay bằng đất đai, nhưng để 10 năm nữa tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ thì chỉ có đổi mới sáng tạo mới tạo ra sự bứt phá", ông Đặng Việt Dũng nhấn mạnh.