Việt Nam nằm trong nhóm 13 quốc gia giữ ổn định an ninh năng lượng

Ngày 10/11 tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức kỳ đầu Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026. 

Tại sự kiện này, Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 được công bố, ghi nhận năm 2026 là năm hệ thống năng lượng chịu cú sốc lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Eo biển Hormuz bị phong toả khoảng sáu tháng, giá dầu Brent có thời điểm lên 118,35 USD/thùng; nắng nóng lịch sử cùng hiện tượng El Niño đẩy phụ tải điện lên mức kỷ lục, sản lượng thuỷ điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh. Trên 177 nước được Báo cáo khảo sát, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 nước (57,6%) gặp khó về năng lượng; 13 nước giữ được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.

Một trong những kết quả nổi bật của nước ta là bảo đảm cung ứng đủ điện trong năm có nhiều khó khăn chưa từng có tiền lệ. Theo Báo cáo, điện sản xuất và nhập khẩu năm 2026 ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3%, cao hơn kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh. Công suất cực đại toàn hệ thống đạt kỷ lục 57.537 MW ngày 24/6/2026, riêng miền Bắc 30.248 MW, vậy mà cả nước không phải cắt điện luân phiên. Điện thương phẩm 10 tháng tăng 9,84%, lần đầu ở mức xấp xỉ tốc độ tăng GDP. Chín tháng năm 2026, toàn ngành khởi công 136 công trình lưới điện, đóng điện 131 công trình. Kết quả ấy đến từ một chuỗi việc làm có tính toán: Kế hoạch 3 kịch bản được phê duyệt từ cuối năm 2025, lưới và nguồn đóng điện đúng mùa, tích nước, sửa chữa tổ máy hoàn tất trước mùa hè.

Đối với lĩnh vực xăng dầu, Việt Nam tiếp tục giữ nguồn cung xăng dầu khi tuyến vận tải chiến lược bị phong toả. Tổ công tác về an ninh năng lượng được thành lập ngày 4/3/2026, ngay sau khi gián đoạn bắt đầu. Hai cơ sở lọc dầu sản xuất khoảng 12,1 triệu tấn xăng dầu trong 9 tháng, Dung Quất chạy khoảng 123%, Nghi Sơn khoảng 112% công suất thiết kế quy đổi. Khai thác dầu, condensate của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đạt 115% kế hoạch chín tháng, khí về bờ đạt 120%. Nguồn dầu thô được đa dạng hoá từ một lên hơn mười loại; Việt Nam chưa để xảy ra thiếu hụt, chưa phải sử dụng xăng dầu dự trữ quốc gia.

 

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn phát biểu khai mạc Diễn đàn - Ảnh: BTC

Dành trên 64.000 tỷ đồng cho các chính sách ổn định giá năng lượng

Theo Báo cáo, Nhà nước dành trên 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu, tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Ngày 26/10/2026, giá xăng bán lẻ trong nước bằng khoảng 63% bình quân thế giới, thấp nhất trong 16 nền kinh tế so sánh. Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, còn 2.159,9037 đồng/kWh chưa gồm thuế giá trị gia tăng.

Báo cáo cũng ghi nhận những chuyển biến trong hoàn thiện thể chế, thể chế được khơi thông đồng bộ: 9 văn kiện của Đảng; 3 luật, 2 nghị quyết của Quốc hội; 4 nghị định, 4 nghị quyết của Chính phủ; 3 chỉ thị, 1 công điện của Thủ tướng Chính phủ; 3 thông tư của Bộ Công Thương. Năm 2026 cũng là năm đầu tiết kiệm năng lượng được đặt thành chỉ tiêu cụ thể, tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc, tối thiểu 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng

Báo cáo gồm 6 phần: Vai trò, thách thức và nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, chủ trương, chính sách, pháp luật; kết quả thực hiện, tồn tại và thách thức, bức tranh năng lượng và định hướng phát triển; nhiệm vụ, giải pháp; kết luận và kiến nghị.

Trong mọi trường hợp phải cung ứng đủ điện

Báo cáo cho biết bảo đảm an ninh năng lượng năm 2027 khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao, nguồn điện nền mới chưa kịp vào vận hành, El Niño có thể kéo dài tới khoảng tháng 6/2027. Công suất cực đại miền Bắc năm 2027 dự báo 32.693 - 34.865 MW. Kết luận Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia ngày 07/11/2026, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh trong mọi trường hợp phải cung ứng đủ năng lượng, đặc biệt là điện, cho phát triển kinh tế và đời sống nhân dân. Các công trình nguồn, lưới bắt buộc vào vận hành năm 2027 phải thực hiện bằng được; ma trận công việc phải đi liền với ma trận trách nhiệm, ma trận rủi ro; việc thiết kế giải pháp là để phòng rủi ro tăng trưởng, không phải để tính phương án lùi.

Báo cáo đề xuất sáu nhóm giải pháp trung, dài hạn: Giảm phụ thuộc nhập khẩu; phát triển hạ tầng năng lượng; ứng phó an ninh phi truyền thống; hoàn thiện thể chế; phát triển khoa học công nghệ, nguồn nhân lực; tăng cường hợp tác quốc tế. Phần kiến nghị tâp trung vào thể chế năng lượng sơ cấp, cơ chế đặc thù cho dự án cấp bách, nguồn lực dự trữ, cơ cấu nguồn điện, chính sách tài khóa.

Cùng với Báo cáo, Diễn đàn triển khai Chuyên trang An ninh năng lượng. Chuyên trang An ninh năng lượng được thiết kế có 20 chuyên mục, 63 chuyên mục con, như: Điều hành và chính sách, An ninh năng lượng, Điện, Xăng dầu, Năng lượng mới, Tiết kiệm năng lượng, Dữ liệu năng lượng, Thế giới. Chuyên trang được xây dựng nhằm cụ thể hoá yêu cầu của Nghị quyết số 70-NQ/TW về đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về an ninh năng lượng.

Anh Thơ