Lại lo tín dụng “đổ bộ” bất động sản

Lo ngại rất gần trên thị trường là việc mở van vốn, bơm mạnh tín dụng có thể sẽ chỉ đẩy bất động sản (BĐS) nóng lên trong ngắn hạn, thay vì đi vào các ngành sản xuất kinh doanh cần được ưu tiên.

Tăng tín dụng địa ốc ngoài dự đoán

Cuối 2016, CBRE Việt Nam, dự báo thị trường địa ốc sẽ cạnh tranh khốc liệt hơn, đặc biệt khi nguồn vốn tín dụng vào thị trường sẽ không còn “tung tẩy”. Việc lãi suất tăng, Thông tư 36 được thông qua và sự chấm dứt gói hỗ trợ mua nhà trị giá 30.000 tỷ đồng sẽ có khả năng làm giảm lượng cầu và tốc độ bán ở phân khúc trung và cao cấp.

Cũng cuối 2016, NHNN chi nhánh TPHCM tổng kết, tín dụng cũng như kiều hối chảy vào kênh BĐS trên địa bàn TP.HCM trong năm đã có xu hướng thận trọng hơn, dư nợ BĐS chỉ chiếm 10% tổng dư nợ, giảm 2% so với năm ngoái.

Tăng trưởng tín dụng BĐS cũng thấp hơn mức tăng trưởng chung của toàn hệ thống. Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh TPHCM cho biết đáng chú ý, số tiền vay để mua, sửa chữa nhà ở... qua kênh tín dụng tiêu dùng lại tăng mạnh, lên tới 30%, nhưng đa phần được đảm bảo trả nợ bằng tiền lương, tiền công nên không đáng ngại về khả năng làm tăng nợ xấu. Vì vậy, chất lượng tín dụng vào BĐS của khu vực này khá đảm bảo.

6 tháng đầu 2017, tình hình có vẻ đi ngược lại. Kỳ vọng tín dụng bề mặt có vẻ không cao (cho đến trước thời điểm Ngân hàng Nhà nước được “bật đèn xanh” dự bơm tín dụng khoảng 700.000 tỷ đồng và tăng trưởng tín dụng tới 22%/ năm), nhiều phân khúc địa ốc có lực cầu và sức tiêu thụ chậm. Nhưng thống kê của Hiệp hội BĐS TPHCM (HoREA) lại chỉ ra trong 6 tháng tín dụng BĐS có mức tăng trưởng đạt 6,35%. Đây là mức tăng trưởng rất cao so với năm 2016. Số lương các DN BĐS thành lập mới cũng tăng lên tới 18.000 DN. Có nghĩa rằng ngay cả trong lúc thị trường chững lại và có vẻ lo ngại về lãi suất, về Thông tư 36 với siết vốn vay trung-dài hạn cho BĐS ở tỷ lệ thấp hơn và các ngân hàng thương mại phải tuân thủ các quy định về phân loại nợ xấu... thì dòng vốn đổ vào BĐS vẫn đổ mạnh và có chiều hướng lặp lại không khí sôi động của năm 2015, khi thị trường hồi phục mạnh nhất sau 4 năm ì ạch.

Với dòng vốn mới dự bơm ở những tháng cuối năm 2017, trên chiều đi của kỳ vọng… âm ỉ về tín dụng, không thiếu cơ sở cho những lo ngại phần lớn nguồn vốn mới sẽ kích hoạt thị trường địa ốc và chứng khoán. Việc phân bổ vốn nếu không được định hướng, nắn dòng ngay từ đầu và kiểm soát chặt, sẽ có thể lặp lại những kịch bản bơm vốn thiếu hiệu quả từng diễn ra trước đây.

Chứng khoán và địa ốc có hưởng lợi theo lo-gic?

Theo nhận định của chuyên gia tài chính, TS Đinh Thế Hiển, mặc dù Chính phủ “bật đèn xanh” cung tiền, nhưng sẽ có ít khả năng xuất hiện nhiều tiền trong lưu thông. Bởi vì dòng tăng tín dụng, trước hết đổ phần lớn vào các công trình lớn của Nhà nước, sẽ được quay về ngân hàng bù cho thanh khoản số nợ xấu lớn đang bị chôn. Thứ hai, các NHTM sẽ khó giải ngân mạnh vì khó tìm được khách hàng đạt chuẩn. Đối với lĩnh vực quen biết, tin tưởng là BĐS, thì NH cũng không giải ngân mạnh như các năm trước; đơn giản là vì khách hàng cá nhân đã bắt đầu lo ngại, không dám vay tiền mua BĐS vì lo ngại giá sẽ không tăng.

Trong lĩnh vực chứng khoán, lực tăng mạnh trong năm 2017, có vai trò lớn từ nhà đầu tư nước ngoài mua ròng liên tục trong 8 tháng. Nhưng điều này có thể bị đảo chiều do họ nhận định một viễn cảnh xấu về lạm phát trong nhịp 3 – 6 tháng sau, khi mà nguồn cung tín dụng không tương ứng với hàng hóa được sản xuất ra; cũng như tỷ giá USD đang chực chờ tăng.

Với các nhận định đó, cho dù Chính phủ có cung tiền mạnh trong giai đoạn cuối năm thì thị trường BĐS và chứng khoán sẽ không được hưởng lợi như logic và quan sát các năm trước, mà nhiều khả năng còn bị ảnh hưởng tiêu cực, nhất là thị trường chứng khoán, ông Hiển nói.

Quan sát “hàn thử biểu” của nền kinh tế trước thông tin tích cực đẩy tăng trưởng tín dụng tới 22%, thị trường gần như không có nhiều phản ứng. Sau nhiều phiên liên tục dưới ngưỡng 780, đến phiên cuối cùng khép lại tháng 8, chỉ số VN-Index mới có cơ hội phá ngưỡng, tuy nhiên, dòng tiền vẫn chưa có dấu hiệu lan tỏa và thị trường chỉ báo tiếp tục phân hóa thời gian tới. Nhiều nhà đầu tư đang đứng ngoài thị trường chờ đợi thông tin tới tháng 10, khi có báo cáo tài chính Quý III. Tin tăng trưởng tín dụng dường như chỉ có tích cực lớn với các ngân hàng khi nhiều mã cổ phiếu đã tăng trưởng khá và được nhà đầu tư lựa chọn nắm giữ.