Kinh tế tháng 1: Khởi đầu tích cực

Sản xuất và đầu tư khởi sắc

Trong tháng 1, sản xuất nông nghiệp tập trung vào gieo cấy và chăm sóc lúa đông xuân. Tính đến ngày 20/1/2026, cả nước gieo cấy được 1.910,7 nghìn ha lúa đông xuân, bằng 93,7% cùng kỳ năm trước; trong đó miền Bắc đạt 181,1 nghìn ha, bằng 79,4% và miền Nam đạt 1.729,6 nghìn ha, bằng 95,5%. Chăn nuôi lợn tiếp tục phục hồi sau dịch bệnh, trong khi chăn nuôi gia cầm phát triển ổn định, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong dịp Tết Nguyên đán.

Lĩnh vực lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Diện tích rừng trồng mới tập trung tháng 1/2026 ước đạt 9,5 nghìn ha, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm trước; diện tích rừng bị thiệt hại giảm mạnh 57,3%. Sản lượng thủy sản đạt 613,8 nghìn tấn, tăng 3,6%, trong đó sản lượng nuôi trồng và khai thác đều tăng so với cùng kỳ, phản ánh sự ổn định của khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản trong bối cảnh điều kiện thời tiết tương đối thuận lợi.

Điểm nhấn nổi bật của tháng đầu năm là sản xuất công nghiệp tăng cao. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 1/2026 ước tăng 21,5% so với cùng kỳ năm trước, dù giảm nhẹ 0,2% so với tháng trước. Động lực chính đến từ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo với mức tăng 23,6%.

Tốc độ tăng, giảm IIP tháng 1 so với cùng kỳ năm trước của một số địa phương (%)

Nhiều ngành công nghiệp cấp II ghi nhận mức tăng rất cao như sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác tăng 41,9%; sản xuất xe có động cơ tăng 36,6%; sản xuất kim loại tăng 35,4%; sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất tăng 35,2%. Ở chiều ngược lại, một số ngành tăng thấp hơn nhưng vẫn duy trì xu hướng tích cực, cho thấy bức tranh sản xuất công nghiệp phục hồi tương đối đồng đều.

Hoạt động đăng ký doanh nghiệp trong tháng 1 ghi nhận sự gia tăng mạnh mẽ. Cả nước có gần 24,2 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký 180,9 nghìn tỷ đồng và gần 108,2 nghìn lao động đăng ký. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp thành lập mới tăng 126,8%, vốn đăng ký tăng 92,3% và số lao động tăng 32,7%. Bên cạnh đó, hơn 24,5 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, đưa tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong tháng lên gần 48,7 nghìn, tăng 45,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể cũng ở mức cao, phản ánh những thách thức còn hiện hữu trong môi trường kinh doanh.

Tình hình đăng ký doanh nghiệp

Cùng với sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư tiếp tục cải thiện ngay từ đầu năm. Vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước tháng 1 ước đạt 43,1 nghìn tỷ đồng, bằng 4,8% kế hoạch năm và tăng 19,3% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh tiến độ giải ngân được đẩy nhanh hơn so với cùng kỳ. Trong đó, vốn do Trung ương quản lý tăng 27,6%, vốn do địa phương quản lý tăng 18,1%.

Đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài, vốn FDI thực hiện tại Việt Nam tháng 1/2026 ước đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất của tháng 1 trong 5 năm qua. Bên cạnh đó, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 2,58 tỷ USD; trong đó vốn đăng ký mới đạt 1,49 tỷ USD, tăng 15,7% so với cùng kỳ, với ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng lớn nhất. Những con số này cho thấy dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục tập trung vào lĩnh vực sản xuất, góp phần củng cố năng lực sản xuất công nghiệp và xuất khẩu trong thời gian tới.

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tháng 1 các năm 2022 – 2026 (tỷ USD)

Tiêu dùng mở rộng, ngoại thương sôi động

Hoạt động thương mại, dịch vụ trong tháng đầu năm duy trì xu hướng tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành tháng 1 ước đạt 632,4 nghìn tỷ đồng, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước, dù tháng 1 năm nay không trùng với dịp Tết Nguyên đán như cùng kỳ năm trước. Nếu loại trừ yếu tố giá, tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tăng 6,3%, phản ánh sức mua trong nước tiếp tục được cải thiện.

Trong đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa đạt 487,4 nghìn tỷ đồng, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước, tập trung ở các nhóm hàng phục vụ tiêu dùng thiết yếu và nhu cầu mua sắm đầu năm. Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống đạt 75,4 nghìn tỷ đồng, tăng 9,4%, cho thấy hoạt động du lịch nội địa và dịch vụ ăn uống tiếp tục phục hồi. Doanh thu du lịch lữ hành đạt 7,5 nghìn tỷ đồng, tăng 14,0%, phản ánh sự khởi sắc của ngành du lịch.

Xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 1/2026

Hoạt động xuất, nhập khẩu diễn ra sôi động. Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 1 đạt 88,16 tỷ USD, tăng 39,0% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu đạt 43,19 tỷ USD, tăng 29,7%, trong đó khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục đóng vai trò chủ lực. Kim ngạch nhập khẩu đạt 44,97 tỷ USD, tăng 49,2%, chủ yếu do nhập khẩu tư liệu sản xuất phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cán cân thương mại hàng hóa tháng 1 nhập siêu 1,78 tỷ USD. Việc nhập siêu trở lại trong tháng 1 chủ yếu phản ánh nhu cầu nhập khẩu tư liệu sản xuất tăng mạnh ngay từ đầu năm, gắn với đà phục hồi của sản xuất công nghiệp. Nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 42,3 tỷ USD, chiếm 94,0% trong cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu tháng 1.

Về thị trường xuất, nhập khẩu hàng hoá chủ yếu, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 13,9 tỷ USD; Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch 19,0 tỷ USD.

Lạm phát được kiểm soát, kinh tế vĩ mô ổn định

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 tăng nhẹ 0,05% so với tháng trước và tăng 2,53% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng CPI thấp trong tháng đầu năm chủ yếu do tác động giảm của nhóm giao thông, trong khi một số nhóm hàng hóa và dịch vụ phục vụ tiêu dùng dịp Tết có xu hướng tăng giá. Lạm phát cơ bản tăng 3,19% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn CPI chung do loại trừ yếu tố giá lương thực và năng lượng.

Tốc độ tăng, giảm CPI tháng 1/2026 so với tháng trước

Thu ngân sách nhà nước tháng 1 ước đạt 370,7 nghìn tỷ đồng, bằng 14,7% dự toán năm và tăng 20,4% so với cùng kỳ năm trước, trong đó thu nội địa và thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất, nhập khẩu đều tăng. Chi ngân sách nhà nước ước đạt 163,0 nghìn tỷ đồng, tăng 6,4%, bảo đảm kịp thời các nhiệm vụ chi cho bộ máy nhà nước, chi đầu tư phát triển và các chính sách an sinh xã hội.

Hoạt động vận tải và du lịch diễn ra sôi động trong tháng giáp Tết. Vận tải hành khách và hàng hóa đều tăng. So với cùng kỳ năm trước, vận tải hành khách tháng 1 tăng 16,3% về vận chuyển và tăng 10,1% về luân chuyển; vận tải hàng hóa tăng 17,4% về vận chuyển và tăng 17,2% về luân chuyển.

Trong khi đó, các chính sách đột phá về thị thực, sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác quảng bá, xúc tiến du lịch cùng với đẩy mạnh đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ đã thu hút đông đảo khách quốc tế đến Việt Nam. Trong tháng 1, khách quốc tế đến đạt gần 2,5 triệu lượt người, tăng 21,4% so với tháng trước và tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước.

Về đời sống dân cư, theo khảo sát tình hình đời sống của hộ dân cư, tỷ lệ hộ đánh giá có thu nhập trong tháng không thay đổi và tăng lên so với tháng cùng kỳ năm trước là 95,3%; tỷ lệ hộ đánh giá có thu nhập giảm và không biết là 4,7%.