Doanh nghiệp Việt đẩy mạnh xuất khẩu thủ công mỹ nghệ vào châu Âu

Châu Âu ưa chuộng sản phẩm Việt xuất khẩu mang bản sắc và bền vững. Ảnh: Ngọc Lê

Cơ hội lớn, thách thức không nhỏ

Hiện nay, châu Âu nói chung và nước Pháp nói riêng là thị trường nhập khẩu giàu tiềm năng của Việt Nam. Các mặt hàng trang trí nội - ngoại thất, thủ công mỹ nghệ, thời trang, quà tặng và phong cách sống của Việt Nam vẫn còn dư địa tăng trưởng mạnh tại thị trường này, vốn có sức mua ổn định, nhu cầu đa dạng và độ mở cao.

Theo bà Hồ Thị Quyên - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM, năm 2025, doanh nghiệp Việt sẽ đối mặt nhiều thách thức như căng thẳng thuế quan giữa các nước lớn tác động trực tiếp đến xuất khẩu; các quy định mới như ESPR (Quy định thiết kế sinh thái cho sản phẩm bền vững) yêu cầu chứng nhận chuỗi cung ứng bền vững tại EU và Hoa Kỳ, làm chi phí tuân thủ tăng cao; chi phí vận tải quốc tế vẫn ở mức cao.

Ngoài ra, sự cạnh tranh từ các quốc gia sản xuất quy mô lớn, chi phí thấp như Trung Quốc, Ấn Độ cũng tạo áp lực đáng kể. Thị trường EU còn đặt ra hàng loạt rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội, quản trị).

Để duy trì và mở rộng vị thế, doanh nghiệp Việt trong lĩnh vực nội - ngoại thất, thủ công mỹ nghệ cần chủ động đạt chứng chỉ FSC, BSCI, ISO 14001 và chứng nhận tuần hoàn nguyên liệu. Sử dụng gỗ tái chế, gỗ trồng có chứng nhận; áp dụng công nghệ sản xuất sạch. Tập trung thiết kế sáng tạo, đồ nội thất cho không gian nhỏ để bắt kịp xu hướng tiêu dùng. Tham gia chương trình xúc tiến thương mại, kết nối với nhà phân phối và bán lẻ lớn, đặc biệt ở châu Âu.

Doanh nghiệp Việt cần “xuất khẩu cả bản sắc”

Theo bà Nguyễn Đắc Bội Quỳnh - Giám đốc Xúc tiến Thương mại Khối doanh nghiệp Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp tại Việt Nam (CCIFV), xu hướng tiêu dùng tại châu Âu đang mở ra nhiều cơ hội. Người tiêu dùng ưu tiên các sản phẩm thủ công độc đáo, thân thiện môi trường, đậm bản sắc văn hóa. Đáng chú ý, thế hệ Millennials chiếm tới 45% thị phần tiêu thụ hàng thủ công, trong khi hơn 70% người tiêu dùng ở đô thị ưu ái nhóm sản phẩm này.

Ngoài ra, nhu cầu về sản phẩm cá nhân hóa, bền vững, kết hợp với sự phát triển của thương mại điện tử, đang định hình lại toàn bộ thị trường. Năm 2022, EU nhập khẩu hơn 1,1 tỉ USD hàng thủ công mỹ nghệ từ Việt Nam; toàn ngành đặt mục tiêu đạt 4 tỉ USD vào năm 2025.

Tuy nhiên, doanh nghiệp muốn thâm nhập bền vững phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn EU về nguồn gốc xuất xứ, chứng nhận gỗ, tác động môi trường và điều kiện lao động. Thị trường này cũng đòi hỏi đổi mới mẫu mã 2-3 lần mỗi năm, tạo ra cơ hội lớn cho sản phẩm sáng tạo, đa dạng.

Bà Trà Lê - Giám đốc Phát triển Thị trường của Source of Asia (SOA) - nhận định, để thành công, doanh nghiệp Việt cần không chỉ xuất khẩu sản phẩm mà còn phải “xuất khẩu cả bản sắc và văn hóa”. Ngành thủ công mỹ nghệ Việt Nam hiện tạo việc làm cho khoảng 3 triệu lao động nông thôn, với 5.400 làng nghề trên cả nước. EU chiếm tới 25% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành.

Người tiêu dùng EU, đặc biệt ở khu vực thành thị, ngày càng ưa chuộng sản phẩm bền vững, thủ công và giàu giá trị văn hóa; hơn 60% trong số này thích hàng thủ công hơn sản phẩm sản xuất hàng loạt. Xu hướng tiêu dùng xanh với các sản phẩm từ mây, tre cũng đang phát triển mạnh.

Bà Trà Lê cũng gợi ý doanh nghiệp Việt học hỏi kinh nghiệm từ các thương hiệu quốc tế, kết hợp thiết kế đương đại với di sản vùng miền như Alessi (Ý), hay áp dụng chiến lược tìm nguồn cung ứng bền vững của Royal Copenhagen (Đan Mạch). Đây sẽ là chìa khóa giúp vừa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, vừa giữ được dấu ấn văn hóa Việt Nam trên thị trường toàn cầu.