Cần siết chặt khâu hậu kiểm thực phẩm chức năng để bảo vệ người tiêu dùng

Người bệnh lạc giữa "ma trận" thực phẩm chức năng

Bà Nguyễn Thị Hảo tại Hồ Tùng Mậu (Cầu Giấy, Hà Nội) bị chứng đau mỏi xương khớp, vai gáy đã được một thời gian, thấy vợ bị bệnh, chồng bà Hảo - ông Đạt đã nghe theo lời quảng cáo của một người có tiếng trên mạng xã hội để mua thực phẩm chức năng (TPCN) xương khớp về cho vợ uống. Sau 3 ngày liên tiếp uống thực phẩm chức năng của chồng mua, bà Hảo gặp hàng loạt vấn đề về cơ thể như trào ngược dạ dày, thậm chí đau bụng trong thời gian dài, buộc phải ngừng sử dụng sản phẩm.

"Chồng tôi biết tôi bị đau xương khớp nên cứ nghe ai mách ở đâu có gì tốt là mua cho tôi, thấy cô H.H quảng cáo sản phẩm xương khớp chữa khỏi cho nhiều người. Ông bỏ ra 2 - 3 triệu đồng giấu vợ mua (TPCN) cho vợ uống nhưng xương khớp thì không khỏi, còn đau thêm cả dạ dày.

Tôi tiếc tiền nên cố uống, ban đầu cũng không có cảm nhận gì nhưng càng uống lại càng đau dạ dày, gọi lại cho chỗ bán thì họ không nghe máy nữa, cũng không trả được vậy nên đành bỏ thuốc đi. Vừa bực vừa tiếc tiền mà cũng không biết làm sao vì trót dại mua rồi", bà Hảo cho hay.

Bà Hảo đang chia sẻ với PV về những vấn đề khi sử dụng thực phẩm chức năng. Ảnh: Thùy Dương

Điều trị nội trú tại bệnh viện K Tân Triều (Thanh Trì, Hà Nội), bà Hoàng Thị Nga (Nga Sơn, Thanh Hóa) cho biết, nghe mách nước của nhiều người, trong quá trình điều trị cũng đã mua nhiều loại TPCN dạng viên nang và nước để uống bổ trợ, tuy nhiên các sản phẩm này đều không mang lại kết quả như kỳ vọng.

"Bị bệnh thì vái tứ phương, tôi nghe các cô bán thuốc ở ngoài cổng viện rồi người bệnh cùng điều trị chia sẻ nhiều cách để đỡ đau đớn, mệt người cũng mua đủ loại TPCN uống khi thì viên nang lúc thì ống nước nhưng uống cũng không thấy đỡ gì chỉ thấy tốn tiền.

Gần đây nghe báo đài nói về các loại TPCN giả bán khắp nơi thực sự rất lo, người bệnh nhưng chúng tôi chỉ biết tin bác sĩ, nhà thuốc mà giờ TPCN kém chất lượng cũng có giấy tờ đầy đủ, người dân cũng không biết phân biệt như nào", bà Nga lo lắng.

Thực tế hiện nay, để sản xuất ra 1 loại thực phẩm chức năng rồi đưa ra thị trường là không khó. Giới thiệu là người có nhu cầu sản xuất thực phẩm chức năng để bán kèm trong phòng khám đông y của gia đình, phóng viên (PV) liên hệ đến một địa chỉ chuyên nhân gia công TPCN tại Hà Đông, Hà Nội.

Tiếp PV, một nhân viên của cửa hàng tên Đặng Vân cho biết, chỉ cần đưa ra yêu cầu hợp lý và đồng ý sản xuất 150.000 viên TPCN một lần, đơn vị này sẵn sàng nhận đơn gia công sản xuất sản phẩm cho chúng tôi với giá hợp lý nhất thị trường, thậm chí nhận luôn cả dịch vụ công bố sản phẩm.

"Bên em sản xuất các sản phẩm này đã lâu năm rồi, chị chỉ cần cho em yêu cầu, ví dụ như sản xuất thực phẩm chức năng mát gan từ thảo dược như bồ công anh hoặc cà gai leo, chúng em sẽ lên công thức và sản xuất cho mình. Yêu cầu của bên em là phải sản xuất 150.000 viên/đơn hàng.

Nếu thiện chí, chúng em sẽ giúp bên chị làm hồ sơ công bố luôn, giá không quá 15 triệu đồng/bộ. Nếu chị muốn hỗ trợ về hình ảnh sản xuất sản phẩm bọn em cũng có thể tạo điều kiện cho chị đến quay, coi như nhà máy của chị luôn, nguyên liệu, bao bì của bọn em hết", Đặng Vân, nhân viên tư vấn của công ty gia công TPCN thông tin.

Công bố dễ dàng, hậu kiểm lỏng lẻo

Những năm gần đây, thị trường thực phẩm chức năng (TPCN) tại Việt Nam đang phát triển rầm rộ. Theo quy định hiện hành, chỉ cần doanh nghiệp nộp hồ sơ công bố sản phẩm cùng một số giấy tờ hợp thức là đã có thể đưa TPCN ra thị trường. Việc kiểm nghiệm thành phần, hiệu quả hay mức độ an toàn hoàn toàn dựa trên sự tự khai báo của doanh nghiệp, thay vì đánh giá khoa học khách quan.

Ông Vũ Vinh Phú - chuyên gia kinh tế, nguyên Phó Giám đốc Sở Thương mại Hà Nội, nguyên Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội. Ảnh: Tuấn Phong

Theo ông Vũ Vinh Phú - chuyên gia kinh tế, nguyên Phó Giám đốc Sở Thương mại Hà Nội, nguyên Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội trách nhiệm trực tiếp trong việc kiểm soát chất lượng TPCN thuộc về cơ quan chức năng.

"Nghị định 15/2018/NĐ-CP đã tạo điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính đăng ký sản phẩm để đưa ra thị trường. Tuy nhiên, nhìn ở khía cạnh khác, với số lượng lớn sản phẩm tung ra thị trường mỗi năm thì bao giờ mới có thể hậu kiểm xong. Nếu công tác hậu kiểm không được thực hiện nghiêm sẽ tạo ra cơ hội để hàng giả, hàng kém chất lượng tràn lan trên thị trường" - ông Vũ Vinh Phú đánh giá.