Bất cập từ chính sách, dân ngang nhiên trục lợi nhà ở xã hội

Trong những năm qua, chính sách nhà ở xã hội đã tạo điều kiện về chỗ ở cho hàng vạn người dân. Tuy nhiên, nhu cầu quá cao trong khi nguồn cung khan hiếm khiến nhiều đối tượng đã lợi dụng nhà ở xã hội để trục lợi gây thiệt hại cho chính những người thu nhập thấp đang cần nhà ở.

Trục lợi từ gian lận mua bán

Trong thời gian gần đây hàng loạt hành vi trục lợi từ nhà ở xã hội được phát hiện. Các hành vi này cùng kịch bản, sắp xếp để người thân được suất mua nhà xã hội, mua đi bán lại sau khi đã hoàn thành nhằm hưởng giá chênh.

Qua khảo sát, hầu hết tình trạng mua bán nhà xã hội dưới dạng giao dịch ngầm xảy ra tại hầu hết các dự án nhà xã hội tại Hà Nội. Điển hình mới đây là vụ lùm xùm xảy ra tại dự án nhà xã hội Rice City (KĐT Tây nam Linh Đàm) khi bố của Tổng GĐ Cty là chủ đầu tư (Cty CP Bic Việt Nam) vẫn được xét duyệt mua nhà xã hội. Hay mới đây nhất là sự việc xảy ra tại dự án nhà xã hội số 30 Phạm Văn Đồng (phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy) do Cty CP xây dựng và thương mại Bắc Hà làm chủ đầu tư.

Bất hợp lý ở chỗ hàng loạt vụ việc được phát hiện nhưng đến nay việc xử lý hành vi gian lận nhằm hưởng lợi từ nhà xã hội mới chỉ 2 trường hợp. Ngoài ra, việc xử lý vi phạm chỉ dừng ở mức trả lại tiền chứ chưa phạt hành chính hoặc thu lại số tiền đã trục lợi từ gian lận mua bán nhà xã hội nên không đủ sức cảnh báo, răn đe những sai phạm.

Ông Trần Như Trung - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Thủ đô cho rằng: "Cần xem xét lại chương trình nhà ở, không nên đặt tên là nhà ở xã hội nữa vì qua hiện tượng này thể hiện mặt trái của thị trường, người cần nhà ở phân khúc 700 triệu – 1 tỷ đồng nhiều quá. Người ta đi tìm những căn hộ tầm 700 triệu đồng, có thể người ta cũng hiểu làm việc này là sai trái, nhưng không biết mua ở đâu nữa nên chấp nhận mua khi hồ sơ giấy tờ không được chuẩn. Tôi nghĩ là vì sao chúng ta không đặt câu hỏi là tại sao không cung cấp nhiều sản phẩm loại như thế cho thị trường".

Tìm hiểu kỹ pháp lý tránh rủi ro 

Trên thực tế, nhu cầu về nhà ở có mức giá rẻ, được vay vốn ưu đãi rất lớn nhưng nguồn cung lại ít nên mới có tình trạng người thì lợi dụng chính sách để kiếm lời, người vì mong giải quyết nhu cầu nhà ở trước mắt mà cuối cùng phải chịu thiệt. Trong khi đó, việc điều tra, xử lý các trường hợp sai phạm, sai đối tượng của các cơ quan chức năng còn khoảng trống khá lớn.

Kết quả kiểm toán năm 2015 của Kiểm toán Nhà nước về Chương trình nhà ở xã hội cho thấy, tại thành phố Hồ Chí Minh có 16,7% và Đà Nẵng có 35,5% căn hộ nhà ở xã hội được kiểm tra đang sử dụng không đúng mục đích, không đúng đối tượng. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý nhà nước chưa phát hiện, xử lý được những sai sót trong việc xác định đối tượng mua nhà của chủ đầu tư và việc sử dụng căn hộ nhà ở xã hội, dẫn đến nhiều trường hợp sử dụng sai mục đích, đối tượng nhưng chưa bị xử lý.

Theo nhiều chuyên gia, bên cạnh việc tăng cường thanh - kiểm tra, cần thay đổi cách làm hiện nay là giao toàn quyền xét duyệt hồ sơ cho chủ đầu tư, dễ tạo điều kiện cho việc sai đối tượng ngay từ đầu. Đồng thời, cần nhanh chóng có giải pháp thúc đẩy phát triển chương trình nhà ở cho người thu nhập thấp, người nghèo đô thị.

Hiện Bộ Xây dựng đã soạn thảo đề án Quản lý thị trường bất động sản và chuẩn bị báo cáo Chính phủ. Trong đó nêu rõ 6 giải pháp nhằm kiểm soát tốt hơn thị trường bất động sản, nhấn mạnh giải pháp thực hiện chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở, có cơ chế khuyến khích nhà ở xã hội, tăng cường phát triển nhà ở xã hội nhằm khắc phục lệch pha cung – cầu.

Trong khi tiếp tục chờ đợi các cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra, xử lý các hành vi trục lợi từ nhà ở xã hội cũng như có giải pháp để tăng nhanh nguồn cung nhà ở phục vụ người thu nhập thấp, các chuyên gia và luật sư khuyến cáo, người dân trước khi giao dịch, mua bán nhà ở xã hội cần tìm hiểu kỹ pháp lý để tránh rủi ro sau này. Nếu vì lo chỗ ở trước mắt mà vội vàng không tìm hiểu, hoặc biết sai quy định nhưng vẫn chấp nhận mua nhà, thì vô tình chính người dân đã tạo điều kiện cho các hành vi trục lợi từ nhà ở xã hội.

Theo Linh Nhi Enternews