Bộ Công Thương giữ vai trò then chốt trong triển khai EVFTA: Cơ hội và thách thức sau 5 năm thực thi

Sau 5 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA), thương mại song phương đã tăng trưởng mạnh mẽ, mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho doanh nghiệp hai bên. Bộ Công Thương được cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đánh giá là “cầu nối” then chốt, góp phần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và nâng cao hiệu quả tận dụng hiệp định.
Ảnh minh họa.

Cam kết thuế quan hấp dẫn, thương mại Việt – EU tăng 40%

Kể từ khi EVFTA chính thức có hiệu lực ngày 1/8/2020, EU đã xóa bỏ ngay thuế quan đối với 85,6% số dòng thuế trong biểu thuế, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào EU. Sau 7 năm, con số này sẽ lên tới 99,2%, giúp khoảng 99,7% kim ngạch xuất khẩu Việt Nam được hưởng mức thuế 0%.

Nhờ ưu đãi thuế quan, sau 5 năm triển khai, thương mại giữa Việt Nam – EU đã tăng 40% so với năm 2020. Dù chỉ 21% doanh nghiệp khảo sát có thể định lượng rõ lợi ích tài chính trực tiếp từ EVFTA, nhưng nhóm này ghi nhận lợi nhuận ròng tăng trung bình 8,7%, thậm chí có doanh nghiệp đạt mức tăng 25%.

Ông Bruno Jaspaer – Chủ tịch EuroCham – nhấn mạnh: “Điểm nhấn quan trọng nhất chính là sự gia tăng mạnh mẽ số lượng công ty coi giảm thuế quan là lợi ích chính từ EVFTA, tăng từ 29% quý II/2024 lên 61% quý II/2025.”

Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) – “át chủ bài” của ngoại giao thương mại

Một trong những yếu tố quyết định để doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan chính là Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O). Theo khảo sát BCI quý II/2025 của EuroCham, 56% doanh nghiệp – chủ yếu là các tập đoàn lớn – khai báo nộp C/O hàng tháng.

Tuy nhiên, vẫn còn 12% doanh nghiệp gặp tình trạng chậm trễ kéo dài trên một tuần, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và tăng chi phí. Ngược lại, 5% doanh nghiệp nhận được C/O trong vòng 24 giờ, cho thấy nỗ lực cải thiện ở một số khâu hải quan.

Đáng chú ý, từ ngày 5/5/2025, Bộ Công Thương đã tiếp quản toàn bộ quy trình cấp C/O, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong các khâu then chốt. Động thái này được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao, vì giúp cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý và tích hợp hiệu quả hơn với hệ thống hải quan điện tử.

Ông Nguyễn Hải Minh – Phó Chủ tịch EuroCham khẳng định: “Bộ Công Thương đóng vai trò then chốt trong triển khai EVFTA, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp châu Âu mở rộng thị trường tại Việt Nam, đồng thời làm cầu nối xúc tiến thương mại hai chiều thông qua các chương trình hội chợ, đối thoại chính sách.”

Thách thức còn tồn tại

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, việc tận dụng EVFTA vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn gặp khó khăn trong đáp ứng tiêu chuẩn xuất xứ và quy chuẩn kỹ thuật của EU.

Theo khảo sát, 37% doanh nghiệp phản ánh vướng mắc về định giá hải quan, do cách phân loại sản phẩm khác nhau giữa cơ quan hải quan Việt Nam và EU, dẫn đến tranh chấp thuế suất và quy trình giải quyết phức tạp. Ngoài ra, những trở ngại phổ biến còn gồm: Khuôn khổ pháp lý phức tạp hoặc chưa rõ ràng; thủ tục hành chính rườm rà; khoảng cách trong giao tiếp và phối hợp với chính quyền địa phương.

Giải pháp để tận dụng tốt hơn EVFTA

Để tháo gỡ vướng mắc, nhiều doanh nghiệp châu Âu và Việt Nam đề xuất các cấp, ngành liên quan tạo điều kiện đơn giản hóa thủ tục nhập khẩu, tăng cường áp dụng nền tảng điện tử và cho phép tự chứng nhận xuất xứ;

Tăng cường truyền thông, đào tạo doanh nghiệp về các cam kết EVFTA;

Hỗ trợ nâng cao năng lực kỹ thuật và chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp nội địa, đặc biệt trong các ngành nông sản, thực phẩm, dệt may, điện tử;

Phối hợp giữa cơ quan quản lý và hiệp hội ngành nghề để xây dựng mạng lưới thông tin và cập nhật kịp thời chính sách;

Thực thi hải quan minh bạch, thống nhất hơn, tránh tình trạng chồng chéo, khác biệt trong phân loại sản phẩm.

Triển vọng tương lai

Sau 5 năm thực thi, EVFTA đã chứng minh là một công cụ chiến lược trong hội nhập kinh tế quốc tế, góp phần củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, để khai thác triệt để, vẫn cần sự đồng hành mạnh mẽ hơn từ phía chính sách – mà Bộ Công Thương giữ vai trò trung tâm – cùng sự chủ động đổi mới từ doanh nghiệp hai bên.

Theo Pháp luật Việt Nam

Nâng cao giá trị cà phê cần bắt đầu từ đất khỏe và sinh kế bền vững

Với chủ đề “Các xu thế hiện tại trong ngành cà phê và định hướng phát triển trong tương lai”, Hội nghị Quốc tế Cà phê Việt Nam (VICO) 2026 tập trung thảo luận các vấn đề lớn đang định hình tương lai ngành cà phê, bao gồm biến động thị trường, các quy định mới, chất lượng và giá trị gia tăng, biến đổi khí hậu, tài chính xanh, công nghệ và sự hợp tác giữa các quốc gia sản xuất. Tại Hội nghị, đại diện Nestlé Việt Nam đã chia sẻ quan điểm về những thay đổi cần thiết để ngành cà phê Việt Nam chuyển từ lợi thế về sản lượng sang lợi thế về chất lượng, giá trị và khả năng cung ứng bền vững.

Cuộc cạnh tranh giữ thị phần hàng Việt bằng năng lực thực chất

Mục tiêu duy trì tỷ lệ hàng Việt trên 80% tại siêu thị và trung tâm thương mại đến năm 2030 đặt ra yêu cầu vượt xa việc mở rộng diện tích trưng bày. Muốn trụ vững trên kệ hàng, nhà sản xuất trong nước phải chứng minh năng lực bằng chất lượng, giá thành, khả năng cung ứng liên tục và độ nhạy bén với thị hiếu tiêu dùng.

Cơ hội giảm áp lực chi phí cho nền kinh tế khi giá điện, xăng dầu hạ nhiệt

Việc giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân và đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% từ ngày 1/11/2026 được kỳ vọng góp phần giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, người dân. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách này không chỉ nằm ở mức giảm giá năng lượng mà còn ở khả năng chuyển phần tiết kiệm thành giá thành sản phẩm, dịch vụ hợp lý hơn.

Doanh nghiệp tìm lời giải cho bài toán phát triển nông nghiệp bền vững

Trước áp lực biến đổi khí hậu, tài nguyên thu hẹp và yêu cầu nâng cao năng suất, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới phương thức canh tác và đa dạng hóa cây trồng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị nông sản.

Hồ tiêu và bài toán giá trị gia tăng sau cánh đồng

Dù xuất khẩu hồ tiêu vượt 1,3 tỷ USD nhờ sức mua từ các thị trường lớn, ngành tiêu Việt Nam đang đối mặt với nghịch lý: giá xuất khẩu bình quân giảm nhẹ và nguồn cung nội địa thu hẹp. Bài toán tăng trưởng không còn nằm ở sản lượng xuất thô mà ở năng lực chế biến sâu và củng cố chuỗi giá trị.

Video