Xác lập mô hình tăng trưởng mới tạo cơ hội cho doanh nghiệp

GDP tăng trưởng bình quân khoảng 6,3%/năm

Thông tin tại Hội nghị quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, kinh tế nước ta giai đoạn 2021-2025 đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Trong đó, 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu đạt và vượt, toàn bộ các chỉ tiêu về xã hội, an sinh xã hội đều vượt kế hoạch. Riêng năm 2024 và 2025 đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu đề ra.

Tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2021 - 2025 khoảng 6,3%/năm - thuộc nhóm các nền kinh tế có mức tăng trưởng cao nhất khu vực và thế giới, cao hơn nhiều so với mức bình quân 5,91%/năm giai đoạn 2011- 2015; 6,2%/năm giai đoạn 2016-2020.

Đánh giá về kết quả trên, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tăng trưởng GDP giai đoạn 2021 - 2025 cho thấy khả năng chống chịu cao và khả năng duy trì ổn định tăng trưởng của Việt Nam trong điều kiện bất lợi.

Quy mô GDP tăng từ 346,6 tỉ USD năm 2020 lên trên 514 tỉ USD năm 2025 đã đưa Việt Nam xếp thứ 32 thế giới và thứ 4 trong ASEAN. Thứ hạng này đã phản ánh vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, các số liệu trên cũng đặt ra nhiều vấn đề cần được nhìn nhận một cách thẳng thắn.

“Quy mô GDP tuy tăng nhanh nhưng chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và hàm lượng khoa học công nghệ trong sản phẩm vẫn cần tiếp tục được cải thiện để tránh nguy cơ "bẫy thu nhập trung bình". Việt Nam cũng cần lưu ý về áp lực cạnh tranh quốc tế gia tăng, buộc nền kinh tế phải dựa nhiều hơn vào nội lực và đổi mới sáng tạo” - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho mô hình tăng trưởng mới

Một trong những thông tin được Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh là văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, tập trung xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững. Đặc biệt, cần xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính.

Ở góc độ doanh nghiệp, anh Đào Hồng Quân - Giám đốc sản xuất Công ty TNHH Thành Hiền (Ninh Bình) - cho rằng, những định hướng tại Đại hội XIV của Đảng đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp phát triển trong dài hạn. Theo ông Đào Hồng Quân, trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động mạnh, thì các chủ trương lớn về hoàn thiện thể chế, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng sẽ tạo nền tảng để doanh nghiệp mạnh dạn tái cơ cấu mô hình sản xuất.

“Xác lập mô hình tăng trưởng mới tại Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh vào kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Trong thời gian tới, có thể sẽ có nhiều các chính sách về đổi mới sáng tạo, khuyến khích đầu tư công nghệ, chuyển đổi xanh được ban hành để hỗ trợ doanh nghiệp. Từ đó, doanh nghiệp có thể đầu tư dây chuyền hiện đại, nâng tỉ lệ nội địa hóa cũng như đẩy mạnh chất lượng để cạnh tranh khi xuất khẩu” - ông Quân chia sẻ.

Ông Quân kỳ vọng thời gian tới có thêm chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cũng như nhanh chóng hoàn thiện thể chế. “Khi môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao, doanh nghiệp sẽ trở thành chủ thể trung tâm thúc đẩy mô hình tăng trưởng mới, góp phần nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế” - ông Quân nhấn mạnh.

Theo TS Nguyễn Minh Phong, để nhanh chóng xác lập mô hình tăng trưởng mới như Văn kiện Đại hội đề ra, Việt Nam cần triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính nền tảng và đột phá, lấy nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh làm mục tiêu xuyên suốt.

Trước hết, hoàn thiện thể chế và cải cách môi trường đầu tư kinh doanh là yêu cầu cấp thiết. Việt Nam cần tháo gỡ các rào cản pháp lý, khắc phục tình trạng chồng chéo chính sách, xây dựng khung pháp lý phù hợp cho kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Thể chế thông thoáng, minh bạch sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư và khơi thông các nguồn lực xã hội cho phát triển.

Thứ hai, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng. Điều này đòi hỏi tăng đầu tư cho nghiên cứu phát triển, thúc đẩy liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ vào các ngành truyền thống nhằm nâng cao giá trị gia tăng và năng suất lao động.

Thứ ba, Việt Nam cần đẩy nhanh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng theo lộ trình rõ ràng, gắn với cơ chế khuyến khích đầu tư và tiêu chuẩn phát triển bền vững. Song song với đó là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chú trọng kỹ năng số và năng lực đổi mới sáng tạo.

Cuối cùng, cần tổ chức lại không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng, vùng kinh tế trọng điểm, đô thị và đặc khu kinh tế có sức lan tỏa mạnh. Từ đó, tạo ra các động lực tăng trưởng mới, giúp Việt Nam từng bước chuyển sang mô hình tăng trưởng chất lượng cao, bền vững và có khả năng cạnh tranh dài hạn.