Vì sao Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn sản xuất xăng RON 92 đã bị ngừng lưu hành từ ngày 01/01/2018?

Nhà máy trị giá 9 tỷ USD đã xuất bán lô sản phẩm đầu tiên vào ngày 01/5/2018 sau hơn bốn năm đầu tư, xây dựng và vận hành thử. Nhưng lô sản phẩm này của Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn là xăng RON 92 – loại nhiên liệu đã bị ngừng phân phối từ đầu năm 2018 theo quyết định của Chính phủ.

Xăng RON 92 là nguyên liệu để sản xuất xăng E5

Năm 2012, Thủ tướng đã ban hành "Lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống" (Lộ trình 53). Trong đó, lộ trình đề ra mốc 01/12/2015, xăng được sản xuất, phối chế, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới đường bộ tiêu thụ trên toàn quốc là xăng E5.

Thông báo 255 của Văn phòng Chính phủ ban hành ngày 06/06/2017 nêu rõ, xăng RON 92 chỉ được tồn tại đến hết ngày 31/12/2017. Đây là hạn cuối được đưa ra khi thời điểm 01/12/2015 trong Lộ trình 53 chưa thể thực hiện. Từ ngày 01/01/2018, xăng RON 92 đã không còn được bán tại các cửa hàng xăng dầu. Người tiêu dùng chỉ có thể chọn lựa giữa xăng RON 95 và xăng E5 cho các phương tiện giao thông của mình.

Xét về thành phần, xăng E5 là nhiên liệu chứa 95% thể tích xăng truyền thống và 5% thể tích cồn sinh học. Đối với sản phẩm xăng E5 RON 92 đang được phân phối trên thị trường, phần xăng truyền thống là xăng RON 92. Thành phần cồn sinh học được sản xuất, nhập khẩu từ các nhà máy khác. Sau quá trình phối trộn xăng RON 92 và cồn sinh học mới có được sản phẩm E5 RON 92.

Như vậy, xăng RON 92 do Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn sản xuất là nguyên liệu đầu vào của quá trình phối trộn ra thành phẩm E5 RON 92. Sản phẩm xăng RON 95 của đơn vị này cũng là thành phần quan trọng để sản xuất xăng E5 RON 95 trong tương lai. Việc sản xuất xăng RON 92, RON 95 là cần thiết, nhằm mục đích phối trộn để tạo ra xăng sinh học.

Sản phẩm xăng dầu của Nghi Sơn từng không đạt tiêu chuẩn khí thải

Năm 2011, tiêu chuẩn khí thải Euro 3 và Euro 4 đã được chọn áp dụng vào năm 2017. Quyết định 49 ban hành ngày 01/9/2011 của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, xe ô tô phải áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 4; xe mô tô hai bánh phải áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 3. Quy định này kéo theo việc nhiên liệu được sản xuất, kinh doanh phải có sự thay đổi để phù hợp với tiêu chuẩn khí thải mới.

Tuy nhiên, nhà máy lọc dầu Nghi Sơn được khởi công vào năm 2013 đã sản xuất xăng A92 với chất lượng chưa đạt tiêu chuẩn khí thải Euro 4. Tháng 5/2015, Công ty TNHH Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã có công văn 261 gửi Bộ Công thương khẳng định, tiêu chuẩn thiết kế về chất lượng sản phẩm xăng dầu của nhà máy không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn Việt Nam mức 4 và mức 5 theo Quyết định 49. Việc đầu tư bổ sung các phân xưởng xử lý để đáp ứng lộ trình khí thải chỉ có thể được công ty xem xét thực hiện sau năm 2021.

"Theo quyết định 49, nhà máy, thiết bị sản xuất, tiêu thụ xăng dầu phải đạt chất lượng cao Euro 3, Euro 4, Euro 5. Trong khi Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn chưa sản xuất được nhiên liệu đáp ứng tiêu chuẩn Euro 3 và mới đạt được chuẩn Euro 2. Từ ngày 01/01/2018, xăng RON 92 bị xóa sổ, thay vào đó là xăng E5 đạt tiêu chuẩn khi thải Euro 3, Euro 4. Đây chính là thách thức lớn. Đáng lẽ nhà nước phải thống nhất các quy định từ sản xuất đến lưu thông" – ông Phan Thế Ruệ, Chủ tịch Hiệp hội xăng dầu Việt Nam nói.

Báo cáo của Bộ Công thương về sản phẩm của Dự án Liên hợp Lọc hoá dầu Nghi Sơn (năm 2016) cho biết, đề nghị nới lỏng các tiêu chuẩn sản phẩm đã từng được doanh nghiệp này đưa ra.

Bộ Công thương cho biết, sản phẩm của Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn sẽ không đáp ứng yêu cầu của hợp đồng bao tiêu sản phẩm đã ký kết. Căn cứ vào điều kiện chất lượng sản phẩm, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) sẽ phải đàm phán lại với Công ty TNHH Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn về nghĩa vụ bao tiêu sản phẩm. Trước đó, PVN đã cam kết bao tiêu sản phẩm của nhà máy trong 10 năm. PVN cũng là 1 trong 4 doanh nghiệp tham gia liên doanh đầu tư Dự án Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn.

Ngày 28/02/2018, Công ty TNHH Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn cho biết, các vấn đề về kỹ thuật, cơ khí đã được xử lý triển để, đảm bảo chất lượng. Toàn bộ dự án đã trải qua 3 đợt kiểm tra, đánh giá tổng thể chất lượng, an toàn. Lễ ký kết sẵn sàng khởi động nhà máy cũng đã được tổ chức.

Ngày 01/5/2018 lô sản phẩm xăng RON 92 đầu tiên của Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã được xuất bán. Trong thông cáo, đơn vị này cho biết sản phẩm xăng dầu đã đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn.

"Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã chế biến thành công dầu nhập từ Kuwait để cho ra đời các sản phẩm xăng dầu, đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn kỹ thuật và xuất bán cho các đối tác thương mại phục vụ nhu cầu tại thị trường Việt Nam" – bản thông cáo viết.

Theo Trí thức trẻ