Thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng chứng khoán

Bộ Tài chính cho biết, tại Luật Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) số 109/2025/QH15 quy định thu nhập từ chuyển nhượng vốn bao gồm 3 loại:

a) Thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế;

b) Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán;

c) Thu nhập từ chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác.

Đối với (a) thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế và (c) thu nhập từ chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác, Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 đã kế thừa phương pháp nộp thuế hiện hành là xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng (thu nhập tính thuế được xác định bằng giá chuyển nhượng trừ đi giá mua và các khoản chi phí hợp lý liên quan), đồng thời, bổ sung quy định trường hợp không xác định được giá mua và các chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng vốn thì thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng giá bán nhân với thuế suất 2% (áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú).

Về đối tượng, dự thảo Nghị định đề xuất cơ bản giữ như quy định hiện hành (thu nhập từ chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ số vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh, hợp đồng hợp tác kinh doanh, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức khác) và bổ sung đối tượng là thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng, chuyển nhượng cổ phần của tổ chức không phải là tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch theo quy định của pháp luật chứng khoán.

Bộ Tài chính cho biết lý do bổ sung thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng, chuyển nhượng cổ phần của tổ chức không phải là tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch vào thu nhập từ chuyển nhượng vốn: Đối với chứng khoán chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán giao dịch thỏa thuận theo hợp đồng giữa các cá nhân diễn ra không thường xuyên, liên tục, có bản chất tương tự như đối với các hoạt động chuyển nhượng vốn khác. Theo đó, áp dụng phương pháp tính thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn (bằng thu nhập tính thuế (giá bán - giá mua và chi phí liên quan) nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng; trường hợp không xác định được giá mua và các chi phí liên quan thi xác định bằng giá bán nhân với thuế suất 2% (áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú).

Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán

Đối với (b) thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán thực hiện nộp thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần như quy định hiện hành.

Về đối tượng, Bộ Tài chính đề xuất quy định cụ thể thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán gồm thu nhập từ chuyển nhượng cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch; chuyển nhượng trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định của pháp luật về chứng khoán.

Đối với chứng khoán niêm yết hoặc đăng ký giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán thì giá chuyển nhượng là rõ ràng, minh bạch và việc chuyển nhượng được thực hiện thường xuyên, tần suất liên tục (theo quy định của pháp luật về chứng khoán (khoản 1 Điều 42, khoản 1 Điều 61) thì việc áp dụng mức thuế suất 0,1% trên doanh thu/giá chuyển nhượng từng lần giao dịch là phù hợp.

Quy định nêu trên nhằm thúc đẩy doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch chính thức trên Sở Giao dịch chứng khoán, trong đó đảm bảo tiêu chuẩn về sự minh bạch, công khai, nhà đầu tư được giám sát, kiểm soát chất lượng của chứng khoán đầu tư, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và thống nhất với quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp (Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ).

Tại dự thảo Nghị định quy định cụ thể:

- Thu nhập từ chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ số vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh, hợp đồng hợp tác kinh doanh, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức khác và chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng, chuyển nhượng cổ phần của tổ chức không phải là tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch theo quy định của pháp luật chứng khoán.

Phương pháp tính thuế được quy định là xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng (thu nhập tính thuế được xác định bằng giá chuyển nhượng trừ đi giá mua và các khoản chi phí hợp lý liên quan). Trong trường hợp không xác định được giá mua và các chi phí liên quan, việc chuyển nhượng cổ phần của các công ty này sẽ áp dụng mức thuế suất 2%, cao hơn so với chuyển nhượng chứng khoán niêm yết hoặc đăng ký giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán. Đây cũng là giải pháp để thúc đẩy việc đăng ký niêm yết hoặc giao dịch chính thức trên Sở giao dịch chứng khoán.

- Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán là thu nhập từ chuyển nhượng cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết, tổ chức đăng ký giao dịch; chuyển nhượng trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định của pháp luật về chứng khoán áp dụng mức thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng mỗi lần giao dịch.

Riêng đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh, tại dự thảo Nghị định đề xuất giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết (thống nhất với nội dung quy định về chứng khoán phái sinh của tổ chức, doanh nghiệp cũng đang quy định tại Thông tư về thuế thu nhập doanh nghiệp).

Về kê khai, nộp thuế, dự thảo Nghị định đề xuất quy định cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng vốn thực hiện kê khai, nộp thuế theo quy định. Đối với chuyển nhượng chứng khoán thì các tổ chức trả thu nhập phải thực hiện khấu trừ thuế, khai và nộp số thuế đã khấu trừ theo thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng và quy định cụ thể việc khấu trừ thuế, khai thuế thay và nộp thuế thay trong một số trường hợp cụ thể. Các nội dung này cơ bản kế thừa các quy định hiện hành.

Dự thảo đang được lấy ý kiến góp ý trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính./.