Thúc đẩy tín dụng vào các dự án BOT: Cơ hội và thách thức

Hạ tầng giao thông đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng 3.000 km đường cao tốc trong năm nay, sự tham gia của các tổ chức tài chính, đặc biệt là ngân hàng thương mại được coi là yếu tố quan trọng.

Bộ trưởng Bộ GTVT Trần Hồng Minh cho biết đang có 11 dự án BOT giao thông gặp khó khăn cần xử lý, trong đó 7 dự án đã cơ bản giải quyết dứt điểm - Ảnh: VGP

Theo chia sẻ của ông Đỗ Minh Phú, Chủ tịch Hội đồng Quản trị TPBank tại Hội nghị Thường trực Chính phủ sáng ngày 11/2, ngân hàng này đã tham gia nhiều dự án như cao tốc Cam Lâm – Vĩnh Hảo, cao tốc Hữu Nghị – Chi Lăng. Bên cạnh những cơ hội phát triển, lĩnh vực này cũng đặt ra không ít thách thức cần được nhìn nhận một cách khách quan.

Không chỉ tập trung vào các dự án lớn, TPBank còn có những bước đi chiến lược trong việc hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế bằng chính sách tín dụng linh hoạt. Trong năm 2024, ngân hàng đạt mức tăng trưởng tín dụng ấn tượng 20,25%.

“Đáng chú ý, để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn, phía ngân hàng cũng đã giảm lãi suất cho vay cho khoảng 92.000 khách hàng với tổng dư nợ giảm lãi suất lên đến 1.900 tỷ đồng. Đây không chỉ là động thái chia sẻ với khách hàng mà còn thể hiện sự trách nhiệm xã hội của ngân hàng trong việc ổn định nền kinh tế”, ông Phú nói.

Mặc dù tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai các dự án BOT, nhưng lĩnh vực này cũng đối mặt với nhiều rủi ro. Tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Trần Hồng Minh cho biết, hiện có 11 dự án BOT gặp khó khăn, trong đó 7 dự án đã cơ bản giải quyết dứt điểm. Những vấn đề tồn đọng này phần lớn liên quan đến các yếu tố như doanh thu không đạt kỳ vọng, chậm tiến độ và sự thay đổi chính sách pháp lý. Đây là những rủi ro mà các ngân hàng tham gia tài trợ cần lường trước để đảm bảo tính an toàn và bền vững của nguồn vốn.

Vì vậy, đại diện TPBank đã đưa ra kiến nghị về việc giảm dần và tiến tới xóa bỏ cơ chế phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho từng tổ chức tín dụng. Theo ông, việc điều hành tín dụng cần theo hướng linh hoạt, bám sát nhu cầu thị trường và năng lực thực tế của từng ngân hàng, thay vì áp đặt các chỉ tiêu hành chính. Điều này sẽ giúp các ngân hàng chủ động hơn trong chiến lược kinh doanh, đồng thời nâng cao hiệu quả phân bổ vốn trong nền kinh tế.

Mục tiêu tăng trưởng tín dụng 16% trong năm 2025 do Ngân hàng Nhà nước đặt ra là hoàn toàn khả thi nếu các chính sách tín dụng được nới lỏng theo hướng này. Điều đó cũng tạo cơ hội cho các ngân hàng tiếp tục đồng hành cùng các dự án hạ tầng lớn, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội toàn diện.

Ngoài ra, một khía cạnh cần được chú ý là xu hướng tín dụng xanh, khi các dự án hạ tầng không chỉ tập trung vào hiệu quả kinh tế mà còn hướng tới phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Với tổng mức đầu tư ước tính lên tới 6,27 triệu tỷ đồng từ nay đến năm 2035 cho 5 loại hình giao thông, việc huy động nguồn lực tài chính không chỉ từ ngân sách nhà nước mà còn từ khu vực tư nhân và hệ thống ngân hàng là điều tất yếu.

Mục tiêu tăng trưởng tín dụng 16% trong năm 2025 do Ngân hàng Nhà nước đặt ra là hoàn toàn khả thi nếu các chính sách tín dụng được nới lỏng

Các ngân hàng cần cân nhắc việc áp dụng tiêu chí xanh khi tài trợ cho các dự án BOT để đáp ứng xu hướng phát triển bền vững, từ đó giảm thiểu rủi ro và tăng sức hấp dẫn với các nhà đầu tư quốc tế. Những dự án có tiêu chí bền vững cao sẽ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và giảm áp lực tài chính cho ngân hàng.

Có thể thấy, việc các ngân hàng thương mại tham gia mạnh mẽ vào các dự án BOT giao thông là tín hiệu tích cực cho sự phát triển hạ tầng của Việt Nam. Tuy nhiên, để nguồn vốn tín dụng phát huy tối đa hiệu quả, cần có sự điều chỉnh chính sách phù hợp và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Những thách thức hiện tại chính là cơ hội để ngành ngân hàng nâng cao năng lực, đổi mới phương thức hoạt động và hướng tới những giá trị bền vững trong tương lai.

Hành trình xây dựng 3.000 km cao tốc và xa hơn là hoàn thiện mạng lưới giao thông kết nối trên khắp cả nước sẽ không chỉ là câu chuyện về hạ tầng, mà còn là bài toán chiến lược về tài chính và kinh tế. Đó là cơ hội để ngân hàng khẳng định vai trò là “huyết mạch” của nền kinh tế, đồng hành cùng đất nước trong chặng đường phát triển dài hạn.