Thanh khoản co hẹp, nhà đầu tư nên làm gì?

Áp lực giá dầu và lạm phát

Theo ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược đầu tư CTCK VPBankS, thị trường dầu mỏ và vận tải biển đã biến động mạnh kể từ khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, trong khi triển vọng giải quyết xung đột trong ngắn hạn vẫn chưa rõ ràng. Điều này đồng nghĩa với việc giá dầu nhiều khả năng sẽ duy trì ở vùng cao trong thời gian kéo dài.

Chủ tịch Fed ông Jerome Powell. (Ảnh: AP)

Cú sốc nguồn cung đã phản ánh rõ rệt vào cấu trúc giá dầu tương lai. Thị trường hiện đang trong trạng thái backwardation (giá giao gần cao hơn giá giao xa) cho thấy lo ngại về thiếu hụt nguồn cung ngắn hạn.

Cụ thể, dầu Brent kỳ hạn tháng 5/2026 đang giao dịch quanh 111 USD/thùng, trong khi kỳ hạn tháng 12/2026 giảm về vùng 85,5-85,8 USD/thùng. Tương tự, dầu WTI ở mức 96 USD/thùng cho kỳ hạn gần và khoảng 75 USD/thùng cho kỳ hạn cuối năm.

“Cấu trúc này phản ánh kỳ vọng rằng cú sốc cung sẽ kéo dài ít nhất 2-3 tháng tới, trước khi có khả năng hạ nhiệt nếu đạt được giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, trong bối cảnh bế tắc hiện tại, giá năng lượng nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động mạnh, tạo áp lực lạm phát chi phí đẩy trên phạm vi toàn cầu”, ông Sơn cho biết.

Biến động giá năng lượng đang đặt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào trạng thái thận trọng cao độ. Fed hiện giữ nguyên lãi suất trong vùng 3,5%-3,75%, đồng thời phát tín hiệu chỉ có thể cắt giảm một lần duy nhất trong năm 2026, nhiều khả năng vào cuối năm. Chủ tịch Fed Jerome Powell nhận định giá năng lượng tăng do xung đột Trung Đông sẽ đẩy lạm phát đi lên trong ngắn hạn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mức độ và thời gian tác động vẫn còn là ẩn số. Điều này dường như củng cố kịch bản “higher for longer” - lãi suất cao duy trì trong thời gian dài hơn dự kiến.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng chia sẻ tại Mỹ, hai biến số có ảnh hưởng trực tiếp và nhạy cảm nhất đối với tâm lý người dân là lạm phát và tỷ lệ thất nghiệp. Đáng chú ý, diễn biến gần đây của giá năng lượng đang làm gia tăng đáng kể áp lực lạm phát.

Giá xăng bán lẻ tại một số bang có mức thuế và chi phí vận hành cao như California đã tăng mạnh từ 4,63 USD lên 5,34 USD/gallon (tương đương khoảng 3,8 lít/gallon). Biến động này phản ánh rõ cú sốc chi phí đầu vào trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu bất ổn. Trong khi đó, giá xăng dầu đóng vai trò là một loại “chi phí nền” của nền kinh tế, do đó, giá xăng tăng có thể làm gia tăng mặt bằng giá chung và kéo dài áp lực lạm phát trong trung hạn.

Thanh khoản thị trường co hẹp

Chuyên gia tại VPBankS nhìn nhận áp lực vĩ mô đang phản ánh trực tiếp lên thị trường chứng khoán Việt Nam. Thanh khoản toàn thị trường giảm mạnh khoảng 26%, xuống còn 27.000 tỷ đồng/phiên, cho thấy sự thận trọng của dòng tiền.

Dù đối mặt với nhiều “cơn gió ngược” từ địa chính trị và chính sách tiền tệ, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn mở ra cơ hội cho nhà đầu tư dài hạn

Khối ngoại tiếp tục bán ròng ở các cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi lại có xu hướng mua vào một số mã có khả năng được thêm vào rổ ETF như VCK và VPX, một tín hiệu mang tính chiến lược hơn là đầu cơ.

Về mặt kỹ thuật, VN-Index đang vận động trong vùng cân bằng 1.680-1.740 điểm, với điểm xoay tại 1.722 điểm. Trong kịch bản thận trọng, chỉ số có thể lùi về vùng hỗ trợ 1.650 điểm nếu áp lực bán gia tăng.

Đáng chú ý, dòng tiền lớn vẫn đang “án binh bất động”, chờ đợi hai yếu tố quan trọng đó là kết quả kỳ đánh giá nâng hạng của FTSE Russell vào đầu tháng 4 và tín hiệu đạt đỉnh của lạm phát năng lượng.

Vì vậy nhà đầu tư cần đặt trọng tâm vào quản trị rủi ro và lựa chọn cổ phiếu theo sức mạnh nội tại khi thị trường thiếu xu hướng rõ ràng. Ông Sơn khuyến nghị nhóm cổ phiếu phòng thủ như điện và công nghệ (REE, QTP, GEG, SAS, Fox) vẫn duy trì xu hướng tăng trung hạn, phù hợp để nắm giữ. Trong khi đó, nhóm ngân hàng và bất động sản chọn lọc (VCB, MBB, NLG) đang hình thành nền giá, mở ra cơ hội tích lũy trung hạn.

Ngược lại, các cổ phiếu như HPG, SSI, SHS vẫn trong xu hướng giảm và cần theo dõi chặt chẽ các vùng hỗ trợ quan trọng.

Đồng thời, nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng tiền mặt ở mức 30-50%, hạn chế giao dịch ngắn hạn nếu không có lợi thế kỹ năng và ưu tiên giải ngân từng phần vào các cổ phiếu nền tảng tốt khi thị trường điều chỉnh sâu.

Dù đối mặt với nhiều “cơn gió ngược” từ địa chính trị và chính sách tiền tệ, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn mở ra cơ hội cho nhà đầu tư dài hạn. Những nhịp điều chỉnh mạnh do tâm lý thường tạo ra vùng định giá hấp dẫn cho các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững chắc.

Trong giai đoạn hiện tại, việc duy trì sự cân bằng giữa thận trọng và chủ động là yếu tố then chốt. với Nhà đầu tư cần bám sát các biến số quan trọng như diễn biến giá dầu, chính sách của Fed và các mốc dữ liệu lạm phát, cùng đó là chuẩn bị sẵn chiến lược để tận dụng cơ hội khi thị trường xác lập xu hướng rõ ràng hơn.