Rủi ro lúa mỳ

Nhu cầu mạnh mẽ của ngành công nghiệp thức ăn chăn nuôi, đặc biệt là từ ngành nuôi trồng thủy sản, như tôm, đã thúc đẩy nhu cầu về thức ăn chăn nuôi làm từ lúa mì. Thức ăn chăn nuôi làm từ lúa mì chiếm khoảng 25% lượng lúa mì nhập khẩu ở Việt Nam.

Báo cáo của Cục đặc trách Nông nghiệp Ngoại quốc (FAS) của USDA chỉ ra, không giống như lúa mì xay xát duy trì lượng nhập khẩu ổn định, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi từ lúa mì của Việt Nam đã tăng đáng kể trong giai đoạn 7/2015 – 6/2016 do mức giá cạnh tranh so với giá ngô nhập khẩu. Mặc dù Việt Nam không sản xuất lúa mì, và phải nhập khẩu hàng năm cho mục đích xay xát và thức ăn chăn nuôi. Lượng tiêu thụ lúa mì ở Việt Nam trong năm 2015-2016 đạt 2.475 triệu tấn, tăng hơn 325.000 tấn so với năm 2014-2015.

"Thức ăn chăn nuôi làm từ lúa mì từ Australia có giá thành và cước dưới 200 USD/tấn cho Việt Nam, trong khi thức ăn chăn nuôi làm từ ngô từ Mỹ Latinh được chào bán ở mức trên 200 USD/tấn”, Tom Basnett, giám đốc điều hành của hãng tư vấn Market Check cho biết. Ông cũng nhấn mạnh tính cạnh tranh về giá của thức ăn chăn nuôi làm từ lúa mì so với làm từ ngô. Thay đổi thói quen ăn uống, bao gồm sự gia tăng tiêu thụ các mặt hàng thức ăn nhanh của phương Tây, cũng đã giúp thúc đẩy nhu cầu lúa mì.

Theo các chuyên gia của Công ty Cổ phần Phân tích và Dự báo thị trường Việt Nam - AgroMonitor, bắt đầu từ cuối năm 2009, Việt Nam đã đối diện với diện tích ngô và sắn giảm, khi giá của các loại nguyên liệu này tăng thì DN có xu hướng tìm kiếm các nguyên liệu có thể thay thế phục vụ công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi, và lúa mì là mặt hàng thay thay thế cho ngô nên tăng mạnh nhập khẩu. "Trong thời gian tới, lượng nhập khẩu lúa mỳ của Việt Nam sẽ còn tăng mạnh hơn nữa", chuyên gia của AgroMonitor cảnh báo.

Tuy nhiên, việc phụ thuộc nguồn nguyên liệu nhập khẩu lúa mỳ khiến sức cạnh tranh của ngành chăn nuôi Việt Nam chứa đựng nhiều rủi ro. Do đó, để nâng cao sức cạnh tranh cho ngành chăn nuôi nói chung và nguồn nguyên liệu nói riêng, bên cạnh các yếu tố chính là giảm chi phí canh tác và cải thiện năng suất, Chính phủ cũng như các cấp chính quyền cần vào cuộc và tạo điều kiện giúp đỡ về đất đai, công cụ sản xuất, vốn.. để nâng cao sức cạnh tranh, giành lại thị trường với nguồn nguyên liệu ngoại đang ngày một lấn lướt.