Nông nghiệp không thể bền vững trên giấy

Trao đổi với DĐDN, ông Đoàn Trọng Lý – Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ Cty CP Chăn nuôi chế biến và Xuất nhập khẩu (Aprocimex) cho rằng, để ngành nông nghiệp phát triển bền vững, quan trọng nhất là các chính sách ban hành ra đừng chỉ nằm trên giấy mà phải thực sự đi vào cuộc sống.

Theo ông Lý, hiện nay các chính sách tạo điều kiện cho DN đầu tư vào nông nghiệp có khá nhiều, điển hình nhất là Nghị định 210/2013/NĐ-CP về khuyến khích DN đầu tư vào nông nghiệp nông thôn. Tại thời điểm ra đời, Nghị định 210 được kỳ vọng sẽ tạo ra diện mạo mới cho nền nông nghiệp VN, song đến nay có thể nhìn nhận điều này đã có phần thất bại. Chính sách ưu đãi, thu hút DN về mặt pháp lý thì suôn sẻ, song thực tế DN không tiếp cận được như mong muốn.

– Là một DN đầu tư vào nông nghiệp trong nhiều năm nay, theo ông khó khăn lớn nhất của DN khi tham gia vào lĩnh vực này là gì?

Khó khăn chung mà tôi cũng như các DN khác gặp phải là việc tiếp cận nguồn vốn để phát triển. Các chính sách tín dụng hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn chủ yếu thực hiện thông qua ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngân hàng Chính sách xã hội.

Cũng vì nguồn vốn cho vay chủ yếu từ nguồn huy động của các ngân hàng thương mại, do vậy lãi suất cho vay còn khá cao khiến nhiều DN còn e ngại khi tiếp cận và vay vốn ngân hàng.

Mặc dù đã có quy định cụ thể và hạn mức cho vay không cần tài sản thế chấp, nhưng nhiều khách hàng chưa đủ uy tín, thiếu phương án kinh doanh khả thi nên các ngân hàng dù rất muốn cũng không thể cho vay khiến nhiều DN không được tiếp cận vốn. Bên cạnh đó, thủ tục xin cấp vốn hỗ trợ còn khá phức tạp. Điều đó gây khó khăn và làm hạn chế năng lực tài chính của DN.

– Sau 3 năm tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nhưng đến nay vẫn chưa thu hút được nhiều DN tham gia. Kết quả này có phải xuất phát từ việc chưa tiếp cận được nguồn vốn hay không, thưa ông?

Vốn chỉ là một phần. Trải qua hơn 10 năm gắn bó với ngành nông nghiệp, tôi có thể đúc rút ra 3 nguyên nhân chính khiến DN không mặn mà khi đầu tư vào nông nghiệp:

Thứ nhất, tỷ lệ sinh lời của nông nghiệp ít, hay rủi ro vì thiên tai, hiệu suất thấp, và khả năng tiêu thụ sản phẩm bị hạn chế, cho nên những nhà đầu tư không muốn đi vào lĩnh vực này.

Thứ hai, ở nông thôn dự án đầu tư có hiệu quả phải là dự án dài hạn có tính toán cẩn thận. Có dự án, có tính hiệu quả, có lập trình tự, nhưng ở nông thôn trình tự lập còn ở mức độ thấp, vì vậy DN nước ngoài ít đầu tư, còn DN trong nước thì chỉ có một số tìm đến. Còn nhìn chung, DN chưa mặn mà lắm.

Thứ ba, trước đây chúng ta kêu gọi đầu tư cho nông nghiệp nông thôn rất mạnh, nhưng chỉ là chủ trương, còn để các ngành, các cấp biến chủ trương thành hiện thực thì còn nhiều việc phải làm.

– Ý ông là thiếu một cơ chế riêng cho DN để ngành nông nghiệp phát triển?

Nhiều quan điểm để thị trường điều tiết, nhưng tôi cho rằng phải có bàn tay của chính phủ, của lãnh đạo các địa phương tham gia. Quan trọng nhất là các chính sách ban hành ra đừng chỉ nằm trên giấy mà phải thực sự đi vào cuộc sống. Thậm chí, số lượng chính sách triển khai tại một thời điểm không cần nhiều, chỉ cần hiệu quả. Có thể một năm, hai năm chỉ tập trung triển khai một chính sách, song quá trình triển khai đạt mục tiêu đề ra thì vẫn tốt hơn là đồng bộ áp dụng nhiều chính sách nhưng không “đến đầu, đến đũa”.

– Ở khía cạnh DN, theo ông cần phải có giải pháp nào để thu hút nhiều DN tham gia vào phát triển ngành này để tương xứng với tiềm năng?

Thực tế, nông nghiệp là một mảnh đất màu mỡ, nhiều tiềm năng. Hàng loạt DN, tập đoàn lớn trong lĩnh vực ngân hàng, BĐS, chứng khoán đang dần chuyển sang đầu tư vào nông nghiệp. Tuy nhiên, khi bắt tay vào thực hiện họ cũng đã bắt đầu nhận ra những khó khăn khi đầu tư vào nông nghiệp.

Theo tôi, trung ương và địa phương cần dành ra một khoản tín dụng cung cấp đầy đủ cho các ngân hàng nhằm đảm bảo đầy đủ nguồn vốn cho các cá nhân; các hợp tác xã hay các DN vay theo các dự án được duyệt. Chính quyền địa phương cần có biện pháp cụ thể, nhanh chóng xử lý các thủ tục hành chính, thậm chí địa phương đứng ra bảo lãnh nhằm hỗ trợ cho các cá nhân, tổ chức trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn được tiếp cận và vay vốn ngân hàng.

– Vâng, xin cảm ơn ông.

Theo Lưu Vân (Enternews)