Những nhà đầu tư số 0

Phần đông người chơi chứng khoán chúng tôi tạm gọi là Nhà đầu tư số 0. Số 0 bởi họ bước vào thị trường bằng con số 0 hoặc gần bằng 0 về nhận thức về thị trường, và tất nhiên, cũng số 0 kinh nghiệm, số 0 nữa là không người dẫn dắt.

Một em sinh viên, có lẽ là sinh viên kinh tế, vai mang balô, chân đầy tự tin bước vào cổng công ty chứng khoán. Không chút rụt rè, điền đơn mở tài khoản. Trên trường, nếu là sinh viên kinh tế, em sinh viên ắt đã được dạy đủ điều. Hết lý thuyết cổ phiếu là gì, thị trường là gì. Tôi dám cá, em sinh viên có thể đọc vanh vách những thứ trong sách vở tốt hơn cả một nhà đầu tư 2-3 năm kinh nghiệm trên thị trường. Tốt cho em.

Một bác gái, cũng lớn tuổi rồi, tầm trên dưới 60 tuổi, chắc đã về hưu. Bác đã có một đời làm việc, có tiền tích lũy. Bác cũng tự tin lắm. Người có tiền, có quyền quyết định đồng tiền của mình thì có lý gì không tự tin. Bác cũng mở tài khoản chứng khoán.

Một anh nhân viên công sở, dáng vẻ cũng vội vàng, đến công ty chứng khoán vào những phút cuối giờ làm việc buổi sáng. Có lẽ, anh đang tranh thủ rời công ty trong đôi phút cho việc riêng. Anh cũng mở tài khoản. Anh cầm hết mấy tờ quảng cáo, hướng dẫn giao dịch gì đó trên bàn tiếp tân, nhét vội vào túi và đi ra. Nhanh quá, cũng không kịp nhìn mặt để bắt hình dong quá kỹ.

Đó là những cảnh không hiếm gặp thời chứng khoán bùng nổ năm 2008-2009. Thời giờ, điều này lác đác gặp hơn vì thế giới phẳng đã cho con người có cơ hội mua, bán chứng khoán online, qua điện thoại…Việc lên sàn trực tiếp rất hiếm hoi nên tần suất nhìn thấy những điều như trên cũng trở nên hiếm.

Kiến thức của một sinh viên đại học đã đủ để đầu tư chứng khoán chưa? Thực tế là chưa. Thị trường tài chính là thị trường hết sức phức tạp. Những điều sách vở nói thì đâu đó chúng ta sẽ gặp lại trong suốt quãng đời đầu tư nhưng nó không phải là ông thầy, người cha dẫn dắt từng bước trên đường đời để tránh vấp ngã. Sách sẽ không dạy bạn mua cổ phiếu nào, sách chỉ dạy bạn cổ phiếu dạng nào nên mua. Dù lắm tự tin và dành cả nhiều tháng tiền lương làm thêm, tiền bố mẹ chu cấp, cậu sinh viên cũng không thể nào thoát nổi khỏi những bão tố của thị trường.

Bác gái cũng đầy tự tin với đồng tiền kiếm được và nay, với thời gian nhàn rỗi đáng kể của tuổi nghỉ ngơi, đầu tư chứng khoán sẽ thế nào? Kinh tế biến động khôn lường, công nghệ cũng biến động quá nhanh, đâu đó, lớp lớp những người nhiều tiền hơn, trẻ hơn, năng lực công nghệ tốt hơn….đang ồ ạt bán cổ phiếu mà Bác gái đang nắm giữ. Họ tung những tin quá rẻ để mua theo cách để Bác gái và những người như bác có thể nghe được. Họ bán, còn bác, nếu không nằm trong số ít đã trang bị đủ kinh nghiệm thị trường trước tuổi về hưu thì mua vào. Thành nơi để họ kiếm lãi.

Anh nhân viên công sở cũng vậy. Có lẽ, anh chưa từng học qua thị trường chứng khoán là gì. Thấy người người, nhà nhà bảo kiếm tiền trên thị trường chứng khoán dễ lắm. Sức dài, vai rộng cùng ước mong có thêm chút thu nhập nuôi gia đình khiến anh bước vào thị trường.

Ai cũng có điểm khởi đầu để vào thị trường chứng khoán. Những người may mắn thì được các anh, chị, người thân của họ dẫn dắt vào thị trường. Người dẫn dắt sẽ truyền những kinh nghiệm thiết thân để tránh phải trả giá quá nhiều trong quá trình đầu tư.

Số người may mắn đó, chỉ chiếm tỷ lệ % rất nhỏ. Phần đông người chơi chứng khoán chúng tôi tạm gọi là Nhà đầu tư số 0.

Số 0 bởi họ bước vào thị trường bằng con số 0 hoặc gần bằng 0 về nhận thức về thị trường, và tất nhiên, cũng số 0 kinh nghiệm, số 0 nữa là không người dẫn dắt.

Những nhà đầu tư số 0 này cứ thế dọ dẫm trên thị trường. Đôi khi, may mắn cho họ có chút lãi. Lắm khi thua lỗ.

Con đường của nhà đầu tư số 0 đến thị trường chứng khoán thường là: Nghe đâu đó thị trường chứng khoán có nhiều cơ hội => muốn vào thị trường => đến công ty chứng khoán mở tài khoản giao dịch => có thể sẽ gặp được môi giới hoặc hoàn tất mọi khâu mở tài khoản ở đó và bắt đầu giao dịch => nếu gặp môi giới, họ được tư vấn sơ qua về cách thức giao dịch....(rất sơ đẳng) => bắt đầu rót tiền vào chứng khoán mà không biết công ty họ đầu tư vuông méo thế nào, kinh doanh ra sao....

Những người đầu tiên họ gặp, dẫn dắt họ vào thị trường chứng khoán có lẽ là những người môi giới. May mắn thì họ sẽ gặp được những người môi giới tận tâm với mong muốn khách hàng mình giao dịch được thì mình cũng được hưởng hoa hồng môi giới.

Không may mắn một chút, những nhà đầu tư số 0 gặp phải những người “thầy” mẫu giáo dạy trò vỡ lòng. Chất lượng nhân sự môi giới (về sau chúng tôi sẽ nói rõ hơn) không phải ai cũng là chuyên gia. Thậm chí, họ cũng vừa mới bước vào thị trường và công việc của họ không khác gì mấy việc hỗ trợ khách hàng trong những vấn đề đơn giản nhất: mở tài khoản thế nào, đặt lệnh ra sao….

Không may mắn hơn nữa, những nhà đầu tư số 0 gặp phải những môi giới tầm “cáo già”. Những Nhà đầu tư số 0 không biết gì nhiều về thị trường, không được ai cảnh báo hoặc đơn giản là cũng không biết có chữ rủi ro mà đi hỏi người khác. Nhà đầu tư số 0 giao tài khoản cho môi giới với hứa hẹn sẽ giúp những nhà đầu tư số 0 làm tất cả, từ giao dịch, chọn cổ phiếu nào, vào, ra thời điểm ra sao….Hứa ngọt lắm. Lỗ thì khách hàng chịu, lời thì ăn chia (cũng hợp lý, chẳng ai muốn lỗ để mà không được chia lời cả).  Thậm chí, Nhà đầu tư số 0 tự tay ký ủy quyền toàn bộ quyền sử dụng tài khoản, ký hợp đồng margin…cho môi giới dùng. Rồi thì, nhẹ thì Nhà đầu tư số 0 bị môi giới dùng tài khoản để quay vòng cổ phiếu, nặng thì cháy tài khoản và mất trắng. Khi họ vỡ lẽ ra bài học đầu tiên, kiện tụng ngày này, năm khác dai dẳng mà chẳng ra kết quả cuối cùng. Bởi họ là người ký, họ chịu, họ bị lừa nhưng chữ lừa đảo không dễ phân biệt với chữ rủi ro.

Theo Trí thức trẻ