Nhịp tăng - giảm và những áp lực của tỷ giá

Phiên giao dịch 4/6, Ngân hàng Nhà nước bất ngờ công bố tỷ giá trung tâm áp dụng ở mức 25.004 VND/USD, tăng 22 đồng so với phiên hôm trước. Đây là lần đầu tiên tỷ giá trung tâm được NHNN đưa lên mức trên 25.000 đồng kể từ khi cơ chế này được áp dụng vào đầu năm 2016. Tỷ giá mua - bán tham khảo cũng được Sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước cũng được điều chỉnh tăng tương ứng lên phạm vi 23.804 - 26.204 VND/USD. Theo đó, tỷ giá của các NHTM niêm yết giao dịch mua vào bán ra cũng đồng loạt tăng kịch trần. Tỷ giá trên thị trường phi chính thức cũng có mức tăng tương tự.

Việc kiểm soát tiền Đồng vẫn thuận lợi trong trung và dài hạn. Ảnh minh họa: Quốc Tuấn

Tiếp đến phiên giao dịch ngày 5/6, NHNN công bố tỷ giá trung tâm áp dụng 24.995 VND/USD, theo đó, giảm 9 đồng so với phiên hôm trước. Tỷ giá ở các NHTM cũng ghi nhận có sự phân hóa về mức giảm nhưng vẫn trong phạm vi tương ứng, trong khi đó tỷ giá thị trường phi chính thức tiếp tục tăng thêm.

Bối cảnh chung giữa 2 phiên là chỉ số đồng bạc xanh USD-Index trên thị trường quốc tế lần lượt phục hồi nhẹ lên trên 99, sau đó đã điều chỉnh giảm về 98,2. Đồng bạc xanh nhìn chung theo các chuyên gia quốc tế vẫn giữ xu hướng giảm, song áp lực “kéo” tỷ giá VND/USD vẫn còn.

Chia sẻ tại một thảo mới đây, TS. Cấn Văn Lực, Kinh tế gia trưởng BIDV nhận định, nền kinh tế Mỹ năm 2025 vẫn duy trì mức tăng trưởng tích cực, dự báo khoảng 1,5% đến 1,8%, dù thấp hơn mức 2,8% của năm trước nhưng vẫn cao hơn nhiều nền kinh tế lớn khác. Theo đó, sức mạnh của đồng USD trên thị trường tài chính quốc tế vẫn được giữ vững, nhất là khi các nền kinh tế lớn khác đang tăng trưởng chậm lại. TS. Cấn Văn Lực cho rằng đồng USD vẫn được coi là đồng tiền trú ẩn an toàn trong những thời điểm rủi ro. Do đó, nhiều nhà đầu tư tiếp tục giữ USD làm tài sản dự trữ, tạo áp lực khiến tỷ giá USD/VND có xu hướng tăng.

Ông cũng nhận định với dự báo giá dầu tiếp tục ổn định giúp Mỹ kiểm soát tốt lạm phát, đồng thời củng cố vị thế của đồng USD trên thị trường quốc tế. Như vậy, đây là một trong những “lực kéo” chính giữ tỷ giá USD/VND ở mức cao trong năm 2025, bên cạnh vai trò đồng tiền thanh khoản chính trong thanh toán quốc tế của USD.

Song song đó, TS. Cấn Văn Lực lại cũng chỉ ra một số yếu tố “lực đẩy” có thể khiến đồng USD giảm giá, tác động ngược lại lên tỷ giá USD/VND. Đó là khi tình hình thương mại và kinh tế toàn cầu xấu đi, đồng USD có thể mất giá. Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất, sức hấp dẫn của đồng USD cũng sẽ giảm. Hiện Fed vẫn chưa tỏ rõ động thái của mình trong kỳ họp vào 17-18/6 tới nhưng các nhà phân tích dự báo, Fed có thể giảm lãi suất điều hành từ mức 4,5% xuống 3,25% vào cuối năm 2025 và giữ ổn định mức 3,25% trong năm 2026. Qua đó, TS Cấn Văn Lực nhấn mạnh sẽ tạo dư địa giúp tỷ giá USD/VND hạ nhiệt và hỗ trợ cho đồng Việt Nam trong ngắn hạn.

Tuy nhiên ông cũng lưu ý khi vai trò độc tôn của đồng USD đang mờ dần, thì tỷ giá USD/VND có thể biến động theo hướng giảm. Những chính sách thuế quan với tác động nhất thời, sâu xa là nỗi lo lạm phát, thậm chí suy thoái kinh tế, đứt gãy giao thương, chủ nghĩa bảo hộ lên ngôi… theo các chuyên gia, cũng là những yếu tố tác động lên giá trị đồng bạc xanh. “Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao diễn biến tỷ giá để chủ động trong việc phòng ngừa rủi ro và xây dựng kế hoạch kinh doanh phù hợp”, TS Cấn Văn Lực nêu.

Nhận định thiên về xu hướng đồng USD sẽ ngày càng yếu do chính sách thuế quan của Tổng thống Trump, ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc NHTMCP Phương Đông (OCB) cho rằng, dù vậy, Ngân hàng Nhà nước vẫn đang ở vị thế cực kỳ khó khi một mặt giữ ổn định tỷ giá, mặt khác phải giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Theo ông Hải, về lý thuyết, hạ lãi suất thì tỷ giá cũng chịu áp lực. “Chúng ta cũng không muốn VND mất giá quá nhiều vì sẽ bị gắn mác dùng tỷ giá để kích thích xuất khẩu. Đây là bài toán rất khó của Việt Nam hiện nay".

Theo đó, Tổng Giám đốc OCB nhấn mạnh tỷ giá USD/VND sẽ chịu ảnh hưởng đan xen của các yếu tố kinh tế toàn cầu và chính sách tiền tệ trong nước. Ông dự báo tỷ giá USD/VND năm 2025 có thể tăng khoảng 3% so với năm 2024, phản ánh mức độ mất giá nhẹ của đồng Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.

Nhận định chung về diễn biến của thị trường ngoại hối thời gian tới, Chứng khoán ABS cho rằng đồng Đô la Mỹ tiếp tục suy yếu trong bối cảnh chỉ số sản xuất PMI của Mỹ sụt giảm và căng thẳng thương mại vẫn chưa hạ nhiệt. Tuy nhiên, theo ABS, tỷ giá VND/USD sẽ tiếp tục chịu áp lực trong bối cảnh Fed giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức cao lâu hơn dự kiến để hướng tới mục tiêu đưa lạm phát về 2% và nguồn cung ngoại tệ trong nước hạn chế.