Nghiên cứu nâng mức chuẩn trợ cấp xã hội đối với người cao tuổi

Đây là một nội dung được nêu tại Nghị quyết số 124/NQ-CP trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7/2023.

Theo Nghị quyết, Chính phủ yêu cầu Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương nghiên cứu trình Chính phủ, cơ quan có thẩm quyền giải quyết trợ cấp xã hội, hưu trí xã hội đối với người cao tuổi từ 75 đến 80 tuổi; nâng mức chuẩn trợ cấp xã hội đối với người cao tuổi, bảo đảm tương quan chính sách với các đối tượng khác.

Theo quy định tại Luật Người cao tuổi, người cao tuổi được xác định là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên.

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đánh giá, công tác người cao tuổi vẫn còn một số tồn tại, hạn chế và khó khăn, vướng mắc. Nhiều người cao tuổi còn có hoàn cảnh khó khăn. Có 5% người cao tuổi chưa có bảo hiểm y tế theo quy định, nhiều người cao tuổi còn đang sống trong nhà tạm, dột nát…; mức trợ cấp xã hội đối với người cao tuổi thấp, chỉ bằng 24% chuẩn nghèo nông thôn giai đoạn 2021 – 2025.

Theo Nghị định số 27/2021/NĐ-CP quy định về chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025, chuẩn nghèo nông thôn có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ 1,5 triệu đồng trở xuống; thiếu hụt từ 3 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.

Các dịch vụ xã hội cơ bản để đo lường nghèo đa chiều bao gồm: Việc làm; y tế; giáo dục; nhà ở; nước sinh hoạt và vệ sinh; thông tin. Các chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản gồm: Việc làm; người phụ thuộc trong hộ gia đình; dinh dưỡng; bảo hiểm y tế; trình độ giáo dục của người lớn; tình trạng đi học của trẻ em; chất lượng nhà ở; diện tích nhà ở bình quân đầu người; nguồn nước sinh hoạt; nhà tiêu hợp vệ sinh; sử dụng dịch vụ viễn thông; phương tiện phục vụ tiếp cận thông tin.

Cũng theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, hiện các dịch vụ trợ giúp xã hội, chăm sóc y tế, văn hóa, rèn luyện thể chất, chăm sóc xã hội chưa đáp ứng được nhu cầu đối với người cao tuổi, đặc biệt tại các thành phố lớn, nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa; nguồn lực thực hiện công tác chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi tại một số địa phương còn khó khăn.

Để góp phần cải thiện đời sống cho người cao tuổi, dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) đề xuất tăng mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng bằng 500.000 đồng/người/tháng. Ngoài ra, người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng được cấp thẻ bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

Cũng tại Nghị quyết 124, Chính phủ cũng giao Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với các cơ quan liên quan đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện Cơ sở dữ liệu an sinh xã hội, kết nối, xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phục vụ công tác quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật.

Đồng thời chỉ đạo chi trả qua tài khoản cho 100% đối tượng hưởng chính sách an sinh xã hội đã có tài khoản (đã đăng ký tài khoản ngân hàng, ví điện tử, tài khoản mobile money,...) từ ngân sách Nhà nước, bảo đảm chính xác, nhanh chóng, kịp thời; hoàn thành trong tháng 9/2023.

Ngoài ra, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cũng được giao chủ trì, phối hợp với cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất tiêu chí xác định “người lao động có thu nhập thấp” để thực hiện hỗ trợ đào tạo nghề và xem xét hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị cho trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên trên địa bàn các huyện nghèo từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025.

Giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các Bộ: Kế hoạch và Đầu tư, Lao động - Thương binh và Xã hội, Xây dựng, Y tế rà soát, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định việc tiếp tục hoặc không tiếp tục trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc bổ sung 700 tỷ đồng kinh phí sự nghiệp năm 2023 để thực hiện nhiệm vụ “Cải thiện dinh dưỡng” và “Hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn huyện nghèo” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 – 2025.

Đồng thời đề xuất cân đối bố trí vốn ngân sách trung ương trong các năm 2024, 2025 bảo đảm bố trí đủ vốn giai đoạn 2021 - 2025 để thực hiện 2 nhiệm vụ nêu trên theo quy định và phù hợp với khả năng thực hiện và giải ngân, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và cơ quan liên quan có giải pháp ưu tiên xóa nhà dột nát, nhà tạm cho hộ gia đình nghèo, cận nghèo có người cao tuổi trong các Chương trình mục tiêu quốc gia theo quy định.