Lãi suất liên tục giảm sâu, một phần dòng tiền gửi dân cư đang chuyển sang chứng khoán?

Theo báo cáo chiến lược Quý IV/2020, Công ty chứng khoán Bảo Việt (BVSC) nhận định, thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục ở trạng thái dồi dào trong Quý III nhờ cung vốn VND tăng (qua hoạt mua ròng ngoại tệ của NHNN) và cầu vốn tăng chậm (tăng trưởng tín dụng tính đến cuối tháng 9 mới tăng 6% trong khi cùng kỳ năm 2019 tăng 9,4%). Theo đó, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức thấp nhất trong lịch sử trong suốt quý III (0,2-0,4%/năm). 

Vào ngày cuối cùng của Quý III, NHNN đã có thêm 1 lần cắt giảm lãi suất điều hành thêm 0,5%. Như vậy, tính từ đầu năm 2020 đến nay, nhằm giúp nền kinh tế đối phó với những khó khăn do Covid mang lại, NHNN đã có tổng cộng 3 lần cắt giảm trần lãi suất huy động ngắn hạn (dưới 6 tháng) với tổng mức cắt giảm là 1%. 

Tuy vậy, BVSC đánh giá hiệu quả thực tế của những lần cắt giảm lãi suất điều hành trong việc kích thích tổng cầu càng về sau càng giảm. 

Ngoài ra, lãi suất huy động hạ có thể là nguyên nhân khiến tiền gửi từ khu vực dân cư tăng chậm lại (7 tháng đầu năm tăng 7,85% so với cùng kỳ trong khi trung bình cùng kỳ các năm gần đây đều tăng trên 10%). BVSC cho rằng, có khả năng một phần dòng tiền gửi từ dân cư đã chuyển sang các kênh đầu tư khác, trong đó có chứng khoán. 

"Chúng tôi cho rằng tăng trưởng tín dụng trong quý IV sẽ tăng tốc mạnh hơn so với 3 quý đầu năm (do yếu tố mùa vụ và tình hình dịch bệnh đã được kiểm soát tốt). Mặc dù vậy, tăng trưởng TD cho cả năm nay nhiều khả năng vẫn sẽ ở mức thấp (chỉ quanh mức 10%)", nhóm phân tích cho biết. 

Đối với Thông tư 01 về giãn, hoãn các khoản nợ bị ảnh hưởng bởi dịch Covic-19, BVSC cho rằng NHNN sẽ sớm có sự sửa đổi để kéo dài thời hạn của Thông tư này sang năm 2021 nhằm giảm sốc cho hệ thống ngân hàng. Theo đó, tỷ lệ nợ xấu các NHTM có thể vẫn sẽ được kiểm soát ở mức thấp trong quý cuối năm nhưng tỷ lệ nợ xấu tiềm ẩn trên thực tế sẽ cao hơn các con số trên báo cáo chính thức