Khơi thông vốn tư nhân cho tăng trưởng dài hạn

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh đã nhìn lại bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2025 để hướng đến mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Một trong những bài học quan trọng được chuyên gia kinh tế đề cập là những dư địa chính sách của Việt Nam.

Hiện nợ công ở mức tương đối an toàn (dưới 36% GDP), thấp hơn nhiều so với ngưỡng, cho phép tiếp tục sử dụng đầu tư công làm đòn bẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, điều cần lưu ý là không thể duy trì mức tăng trưởng tín dụng quá cao. Từ đó, yêu cầu đặt ra là phải phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và tiền tệ vừa tạo dư địa vừa đảm bảo tính linh hoạt và khả năng tích hợp của toàn bộ hệ thống chính sách.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành đặc biệt nhấn mạnh đến yêu cầu khai thác tốt hơn và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực trong nền kinh tế Việt Nam. Thống kê cho thấy, tỷ lệ tiết kiệm ước lên đến khoảng 37% GDP trong khi tỷ lệ đầu tư chỉ đạt 32 - 33% GDP, trong đó có một phần là vốn đầu tư nước ngoài.

Theo tính toán, để tăng trưởng bền vững, tỷ lệ đầu tư cần đạt khoảng 37 - 38% GDP. Điều đó cũng có nghĩa là đầu tư tư nhân còn nhiều dư địa. Việt Nam có tỷ lệ tiết kiệm khá cao cùng với nhiều nguồn lực tài chính đang nằm trong các loại tài sản khác nhau. Tuy vậy, việc chuyển hóa nguồn lực trên thành đầu tư hiệu quả cho tăng trưởng dài hạn vẫn hạn chế.

Liên quan đến nguồn vốn cho tăng trưởng cao, ông Nguyễn Quang Thuân - Chủ tịch HĐQT FiinGroup và FiinRatings cho rằng, hai nguồn vốn chiến lược chủ đạo hiện nay là đầu tư công và vốn ngân hàng. Trong năm 2025 - 2026, vốn đầu tư công được ưu tiên giải ngân nhưng giá trị công trình sẽ không tăng gấp đôi ngay lập tức.

Ngoài hạ tầng, đại diện FiinGroup cũng hy vọng việc đẩy mạnh vốn đầu tư sẽ hướng đến các lĩnh vực hợp tác với tư nhân thông qua cơ chế hợp tác công tư hoặc tái tài trợ. Trong đó, một trong những kênh vốn chiến lược là vốn tư nhân, vốn cổ phần.

Trong khi đó, theo Bộ Tài chính, năm 2025 Việt Nam đã tiết kiệm triệt để chi hành chính để tăng chi đầu tư. Cụ thể, đã có khoảng 1,15 triệu tỷ đồng được dành cho đầu tư phát triển, cao nhất từ trước đến nay, chiếm khoảng 32 - 33% tổng chi ngân sách nhà nước.

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030, cùng với nhiều giải pháp đồng bộ khác, Chính phủ tiếp tục duy trì thực hiện chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, đồng thời đảm bảo an ninh tài chính quốc gia. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục cơ cấu lại nguồn thu bảo đảm tính bền vững; đồng thời, thúc đẩy vốn đầu tư toàn xã hội song song với triển khai hiệu quả các chính sách giảm, gia hạn thuế, phí để tiếp tục hỗ trợ người dân, doanh nghiệp mở rộng sản xuất - kinh doanh.

Bên cạnh đó, thị trường vốn được phát triển với định hướng trở thành trụ cột huy động nguồn lực trung và dài hạn, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng; phát huy vai trò của khu vực doanh nghiệp trong huy động và sử dụng nguồn lực xã hội.

Định hướng chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong những năm tới với những mục tiêu cụ thể đặt ra đang mở ra nhiều cơ hội cho đầu tư tư nhân. Khơi thông nguồn lực này, theo chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành liên quan đến các yếu tố về niềm tin, về thể chế và về môi trường đầu tư kinh doanh. Trong đó, cải cách thể chế là khâu then chốt; đầu tư hạ tầng bao gồm cả hạ tầng cứng lẫn hạ tầng số là điều kiện không thể thiếu. Cuối cùng, con người - nguồn nhân lực chất lượng cao, tài năng, đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định trong dài hạn.