FDI vào nông nghiệp vẫn khó

Nông nghiệp đang trở thành xu hướng hay thậm chí là cỗ máy in tiền của nhiều DN trong nước, nhưng vẫn là lĩnh vực chưa hấp dẫn với đa số nhà đầu tư nước ngoài.

Báo cáo từ Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cho biết trong 10 tháng đầu năm nay chỉ có 34 dự án được cấp mới và tăng vốn trong lĩnh vực nông nghiệp, với tổng số vốn đăng ký là 303 triệu USD. Đây là một con số tương đối thấp so với tổng số 19,3 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được cam kết đầu tư trên cả nước trong cùng thời điểm.

Sẽ đáng buồn hơn nếu nhìn vào bức tranh chung thu hút FDI trong lĩnh vực nông nghiệp từ trước đến nay. Dù là ngành có tiềm năng và lợi thế để phát triển, song tổng số vốn FDI trong suốt hơn 25 năm qua mới đạt khoảng 4 tỷ USD, chiếm 1,4% tổng vốn FDI của cả nước. “Kết quả này hoàn toàn trái ngược với những lợi thế và tiềm năng phát triển ngành này của nước ta – là quốc gia luôn nằm trong top 5 các nước xuất khẩu gạo, cà phê, hạt tiêu, cao su… nhiều nhất thế giới” – Cục Đầu tư nước ngoài nhấn mạnh.

Không chỉ trái ngược với những lợi thế và tiềm năng, bức tranh đầu tư FDI trong nông nghiệp còn trái ngược với cả xu hướng mà nhiều DN trong nước đang hướng vào nông nghiệp. Trong đó một số khẳng định được vị trí khá vững chắc trên thị trường và “gặt hái quả ngọt”. Sau sự thành công của tập đoàn TH trong lĩnh vực nông nghiệp, Hoàng Anh Gia Lai – một tập đoàn tư nhân trước đó phần lớn chỉ tập trung vào bất động sản và chế biến gỗ – hai năm trở lại đây cũng đã nhảy vào lĩnh vực chăn nuôi bò sữa và bò thịt. Hay như Vingroup, một tập đoàn nổi tiếng trong lĩnh vực bất động sản và bán lẻ, gần đây cũng đã lấn sân sang nông nghiệp, khi quyết định đầu tư vào lĩnh vực trồng rau sạch.

Thực tế thì không phải các nhà đầu tư nước ngoài không quan tâm tới lĩnh vực nông nghiệp của VN. Ngược lại, với điều kiện tự nhiên thuận lợi và 2/3 dân số vẫn đang sống dựa vào nông nghiệp, đây luôn là lĩnh vực thu hút sự chú ý của nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Đặc biệt khi VN tham gia ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương, hàng nông sản trong nước cũng có cơ hội thâm nhập vào thị trường nước ngoài dễ hơn.

Tháng 4 vừa qua, tập đoàn Showa Denko (Nhật Bản) đã quyết định đầu tư 1 triệu USD xây dựng nhà máy rau sạch tại tỉnh Hà Nam bằng công nghệ đèn led, công nghệ giúp rau tăng trưởng nhanh gấp 2,5 lần so với trồng trong ánh sáng thường. Trước đó, một DN đến từ Nhật Bản khác là tập đoàn ISE Food đã bày tỏ mong muốn được hợp tác chuyển giao kỹ thuật nuôi gà đẻ trứng hiệu quả cao tại TP HCM.

Tập đoàn Cheiljedan (Hàn Quốc) gần đây cũng đã ký thỏa thuận hợp tác với Ninh Thuận để phát triển vùng chuyên canh trồng cây ớt trên diện tích từ 500-600 ha, quy mô 3.000 tấn ớt khô mỗi năm. Số ớt này sẽ được xuất khẩu sang các nhà máy chế biến của Tập đoàn Cheiljedan. Theo Tập đoàn Cheiljedan, sản lượng ớt hàng năm tại Ninh Thuận có thể tăng lên 5.000 tấn.

Có thể nói những dự án đầu tư FDI trong nông nghiệp kể trên là những điểm sáng ít ỏi trong nỗ lực thu hút vốn FDI vào nông nghiệp hiện tại. Ông Hong Sun, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc, cho biết rất nhiều DN Hàn Quốc đang muốn đầu tư vào nông nghiệp tại VN, do hiệp định thương mại tự do giữa hai nước mới được ký kết đã gỡ bỏ hàng rào thuế quan cho nông sản VN vào thị trường Hàn Quốc. “VN có điều kiện tự nhiên tốt cho nông nghiệp, chúng tôi có công nghệ và vốn. Nhưng vẫn còn khó khăn trong việc tìm kiếm địa điểm đầu tư và lo ngại về khâu thu gom, bảo quản và vận chuyển” – ông Hong Sun nói.

Hơn nữa, ông cũng cho rằng các chính sách ưu đãi trong lĩnh vực nông nghiệp như hỗ trợ cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực mới chỉ áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước, chưa áp dụng đối với doanh nghiệp FDI nên các nhà đầu tư còn hạn chế trong việc đầu tư vào lĩnh vực này.

Báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài cũng chỉ ra một nguyên nhân khiến nhà đầu tư nước ngoài chưa mạnh dạn đầu tư vào nông nghiệp. Đó là do thủ tục hành chính thực hiện chậm, nhất là thủ tục khảo nghiệm kéo dài rất lâu, thường phải mất vài ba năm thực hiện mới cấp phép cho doanh nghiệp nhập khẩu sản phẩm. Do sự chậm trễ này mà sản phẩm có hàm lượng khoa học công nghệ cao rất dễ trở thành lỗi thời khi được cho phép đưa vào sản xuất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, khó khăn về việc tìm kiếm diện tích đất đai quy mô lớn để triển khai các dự án về nông nghiệp cũng gây khó khăn cho nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào nông nghiệp.

Theo DĐDN