Dự thảo điều chỉnh thuế TTĐB với Ô tô: Kịch bản nào cho thị trường và doanh nghiệp?

Bộ Tài chính đang tổ chức lấy ý kiến để hoàn thiện dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều tại các luật về thuế. Trong đó, đáng chú ý là những điều chỉnh mạnh mẽ về cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt tại Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với các loại ôtô chở người dưới 10 chỗ ngồi.

Nếu theo những quy định trong dự thảo sửa đổi lần này thì thị trường chắc chắn sẽ có nhiều sự phân hóa rõ rệt theo từng phân khúc xe, dòng xe, nhất là về giá cả. Và quan trọng hơn đây cũng được xem là một cơ hội đối với các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước?

Các phương án

Theo nội dung dự thảo, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ôtô dưới 24 chỗ ngồi sẽ thay đổi sang cách tính dựa trên dung tích xi-lanh của động cơ. Nếu các nội dụng này được Quốc hội thông qua và ban hành, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng này sẽ tăng thêm nhiều mức và phân hoá theo hai chiều tăng và giảm tuỳ vào dung tích xi-lanh của từng loại xe.

Cụ thể, Bộ Tài chính đề xuất hai phương án áp dụng các mức thuế suất đối với xe chở người dưới 10 chỗ ngồi.

Thứ nhất, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xe có dung tích xi-lanh từ 1.0 lít trở xuống sẽ giảm còn 25% kể từ ngày 1/7/2016 và giảm tiếp xuống còn 20% kể từ ngày 1/1/2018. Đối với các loại xe có dung tích xi-lanh trên 1.0 lít đến 1.5 lít sẽ có mức thuế suất 30% kể từ ngày 1/7/2015 và giảm tiếp xuống còn 25% kể từ ngày 1/1/2018.

Thứ hai, đề xuất áp dụng theo 4 mức dung tích xi-lanh động cơ khác nhau.

Chi tiết hơn, các loại xe có dung tích xi-lanh từ 1.5 lít trở xuống sẽ giảm mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt còn 30%; xe có dung tích xi-lanh trên 1.5 lít đến 2.0 lít có mức thuế suất giảm về 40% từ ngày 1/7/2015 và giảm tiếp về 30% từ ngày 1/1/2018. Tất cả các loại xe kể trên hiện đều đang chịu mức thuế suất thuế tiệu thụ đặc biệt 45%. Các loại xe có dung tích xi-lanh trên 2.0 lít đến 3.0 lít sẽ có mức thuế suất 60% kể từ ngày 1/7/2015 và giảm xuống 55% từ ngày 1/1/2018. Các loại xe này hiện đang chịu mức thuế suất 50%.

Đối với các loại xe có dung tích xi-lanh trên 3.0 mức thuế suất mới được áp dụng từ ngày 1/7/2015 sẽ là 75% và từ ngày 1/1/2018 hạ xuống còn 70%. Các loại xe này hiện đang chịu mức thuế 60%.

Ai được lợi ?

Trên thực tế, việc đưa ra các đề xuất theo cách tính này được xây dựng theo hướng ưu tiên dòng xe có dung tích xi lanh nhỏ, thân thiện với môi trường theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về chính sách, chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô mới đây. Việc đưa ra những đề xuất này được giới chuyên gia và doanh nghiệp khẳng định là nhanh chóng, kịp thời, nhất là trong bối cảnh ngành công nghiệp và thị trường ô tô VN đang chịu quá nhiều sức ép cạnh tranh, hội nhập. Tuy nhiên, điều quan trọng là với cách tính trong đề xuất này thì ai sẽ được lợi: Người tiêu dùng, doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu, ngành công nghiệp ô tô ? Đặt câu hỏi này vì những thành phần trên đều liên quan đến nhau, đến sự phát triển của thị trường, của người tiêu dùng. Nhưng, thực tế tại VN trong nhiều năm qua, nếu nói về lợi thì chỉ có DN và Nhà nước (Thu ngân sách lớn từ thuế nhập khẩu, thuế TTĐB, các loại phí, lệ phí…). Trong khi đó, người tiêu dùng lại luôn phải mua xe với giá thuộc hàng cao nhất thế giới; ngành công nghiệp ô tô kém phát triển, thuộc tốp thấp nhất trong khu vực.

Trước hết, về góc độ thị trường, chắc chắn sẽ có sự thay đổi về giá xe: Giá sẽ tăng đối với các dòng xe có dung tích lớn và ngược lại giá giảm đối với các dòng xe có dung tích nhỏ (Tuy nhiên, có giảm hay không, mức giảm như thế nào lại phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định của từng doanh nghiệp). Và đa số khách hàng sẽ có lợi vì nếu xét về số lượng tiêu thụ thời gian qua và xu hướng tới thì lượng khách hàng mua xe có dung tích dưới 2.0 lít luôn chiếm số lượng lớn, khoảng hơn 2/3 dung lượng thì trường.

Về góc độ lợi ích của doanh nghiệp sẽ có sự phân hóa theo hai hướng: Thứ nhất, đa phần các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp sẽ có lợi vì dù hầu hết các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp tại VN hiện nay đều đi bằng hai chân, nhưng vẫn tập trung mạnh cho sản xuất, lắp ráp chủ yếu các dòng xe có dung tích nhỏ dưới 2.0 lít. Và vì vây, đây cũng được xem như là một lợi thế, tạo điều kiện để các doanh nghiệp này tiếp tục thúc đẩy đầu tư, sản xuất, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Thứ hai, đối với các doanh nghiệp chuyên nhập khẩu ô tô, chắc chắn sức ép sẽ tăng mạnh khi buộc phải tăng giá, nhất là những doanh nghiệp chuyên nhập khẩu các thương hiệu xe hạng sang như BMW, Audi, Mercedes – Benz, Lexus.. Cũng có câu hỏi đặt ra là các doanh nghiệp chuyên về nhập khẩu sẽ chuyển sang nhập khẩu các loại xe có dung tích nhỏ. Nhưng điều này khó xẩy ra vì những mẫu xe này khó cạnh tranh được với xe dung tích nhỏ của các DN sản xuất, lắp ráp trong nước. Đó là chưa tính đến chính các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp trong nước cũng tiến hành nhập khẩu các mẫu xe có dung tích xi lanh nhỏ.

Về góc độ ngành công nghiệp ô tô, theo nhiều chuyên gia, doanh nghiệp thì xu hướng sản xuất xe dung tích nhỏ, thân thiện với môi trường đều đang được các Quốc gia thực hiện và VN cũng không thể là ngoại lệ. Các quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Indonesia đều đã tập trung thực hiện kế hoạch này từ cách đây 5 – 7 năm với những dự án đầu tư rất lớn và đã có hàng loạt thành công.

Và thì với cách tính thuế TTĐB mới này được xem như là một hàng rào kỹ thuật nhằm “ngăn chặn” sức ép cạnh tranh. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho rằng với các mức được đưa ra nêu trên chỉ là một lợi thế đối với các doanh nghiệp, chứ chưa đủ để tạo sức bật giúp doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp trong nước gia tăng đầu tư lớn, sâu, tạo sức bật cạnh tranh trong khu vực và thế giới.

Theo quan điểm của một doanh nghiệp lớn trong ngành ô tô, dể biến lợi thế từ việc điều chỉnh cách tính thuế TTĐB nhằm phát triển thị trường, ngành công nghiệp đủ sức cạnh tranh thì cần phải đưa thêm nhiều giải pháp đồng bộ và cụ thể, nhất là những dự án cụ thể, lớn.

Theo DĐDN