Động lực lớn nhất để tăng trưởng lúc này là đầu tư

Những khó khăn của năm 2023 đến từ nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Các đại biểu Quốc hội cần phân tích sâu sắc, bản chất từng con số, dữ liệu, nhất là các động lực tăng trưởng để nhận định rõ tình hình.

Ngành Công nghiệp vẫn có được mức tăng quý sau cao hơn quý trước. Tuy nhiên, mức tăng thấp. Giá trị tăng thêm toàn ngành 9 tháng đầu năm 2023 chỉ tăng 1,65% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng thấp nhất của cùng kỳ các năm trong giai đoạn 2011 - 2023, đóng góp 0,56 điểm phần trăm vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm toàn nền kinh tế.

Tăng trưởng Chỉ số sản xuất công nghiệp (IPP) đang thấp hơn chỉ số giá trị tăng thêm toàn ngành, 9 tháng năm nay mới bắt đầu ghi nhận mức tăng trưởng dương (tăng 0,3%). Trong giai đoạn phát triển bình thường, IPP cao hơn chỉ số tăng giá trị gia tăng của ngành công nghiệp, có dấu hiệu đi trùng nhau trong vài năm đại dịch nhưng cuối năm đều cao hơn một chút. Tình hình cho thấy, sản xuất công nghiệp của Việt Nam gắn với xuất khẩu, nếu cầu bên ngoài chưa tăng, công nghiệp rất khó có đột biến trong quý IV/2023.

Không chỉ công nghiệp, khu vực dịch vụ cũng đang đối mặt với những khó khăn khi tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng giảm dần qua các quý. Khó khăn cảm nhận rất rõ về sự đi xuống. Về số liệu của Tổng cục Thống kê, quý I/2023 tăng 13,9%, quý II tăng 10,9% và quý III/2023 tăng 7,3%, xu hướng tăng chậm lại. Trong 9 tháng năm 2023, có 165.200 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động; song, có 135.100 doanh rút lui khỏi thị trường, lần lượt tăng 1,2% và 19,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thực tế trên cần có khảo sát, đánh giá các doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống, lưu trú. Bán lẻ chỉ tăng ở phân khúc hàng hóa nhu cầu thiết yếu, lương thực - thực phẩm. Thậm chí, khi nói thương mại điện tử tăng nhưng không có nghĩa là tăng thêm ở kênh mới, mà là thay thế kênh bán hàng truyền thống…

Cũng phải nói thêm, theo chu kỳ của tăng trưởng của kinh tế Việt Nam khoảng 10 năm qua, quý IV không phải là quý tăng trưởng cao nhất. Đây cũng là điều cần phải nghiên cứu, làm rõ để có đối sách phù hợp.

Theo ông, động lực tăng trưởng lớn nhất của nền kinh tế lúc này cần dựa vào đâu?

Chỉ có đầu tư mới tạo ra năng lực sản xuất mới, không chỉ đóng góp vào tăng trưởng năm nay mà cho cả các năm tới. Nếu đầu tư chậm, tăng trưởng các năm tới sẽ bị ảnh hưởng. Động lực tăng trưởng lớn nhất hiện nay của nền kinh tế là đầu tư.

Những năm trước, tốc độ tăng trưởng tổng vốn đầu tư toàn xã hội thường khoảng 10%, trong đó vốn đầu tư tư nhân khoảng 12 - 13%, khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) khoảng 9 - 10%, đầu tư Nhà nước khoảng 5 - 6%. Tuy nhiên, mấy năm nay, do COVID-19, kinh tế thế giới bất ổn, đầu tư tư nhân giảm mạnh. Trong 9 tháng năm 2023, đầu tư tư nhân đạt mức rất thấp, chỉ tăng 2,3%. Trong khi đó, đầu tư Nhà nước tăng 20 - 23%.