3 thách thức dệt may phải đối mặt

Hiệp định TPP được thông qua sẽ là cơ hội cho Việt Nam nói chung và các ngành công nghiệp của cả nước nói riêng. Trong đó, có ba ngành mũi nhọn chiến lược nhất đó là dệt may, da giầy và thuỷ sản. Dệt may luôn được đánh giá là ngành hưởng lợi nhất từ TPP, tuy nhiên chưa cần đến tác động của TPP, FTA trong thời gian tới thì dệt may đã có được sự tăng trưởng mạnh ngay từ khi gia nhập WTO với tốc độ tăng trưởng 17%-18%/năm. Dự kiến tốc độ tăng trưởng khi TPP có hiệu lực là 25%/năm.

Hiện nay, xuất khẩu dệt may Việt Nam có 5 mặt hàng chiến lược. Ngoài sản phẩm là quần áo, ngành còn xuất khẩu sợi các loại (KNXK 3tỷ USD/năm), vải (KNXK 1tỷ USD năm 2014), 600 triệu USD nguyên phụ liệu khác, vải kỹ thuật làm đường, mành làm lốp ôtô, xe đạp (Công ty Cao su Sao vàng sử dụng 100 nguyền nguyên liệu của Việt Nam).

Dệt may Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng nguồn cung thiếu hụt, phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. Trong 5 năm vừa qua, việc đẩy mạnh đầu tư sản xuất nguyên phụ giúp tỷ lệ nội địa hóa đã tăng lên mức 50%, mục tiêu sẽ đạt mức 70% trong năm 2017.

Tác động của TPP, đầu tư của FDI vào trong nước rất nhiều, hiện các nhà đâu tư vào trong nước trước đây không đầu tư dệt may, nay đã đầu tư trên 3 phương diện: đầu tư trực tiếp, đầu tư gián tiếp mua cổ phần cổ phiếu, đầu tư lien doanh liên kết, đầu tư 100% vốn. Dệt may đã và đang thu hút dòng vốn FDI rất lớn, tính đến thời điểm hiện nay đã là 3,5 tỷ USD. Dự kiến trong thời gian tới dòng vốn này còn có sự đột phá hơn. Nhiều nhà đầu tư e ngại rằng, DN FDI sẽ trở thành thách thức lớn đối với các doanh nghiệp nội địa, điều này không hẳn là vậy do ngành phụ trợ cho dệt may được hưởng lợi, lao động, nông sản, lương thực thực phẩm. Đặc biệt là các doanh nghiệp chuyên về may có được thị trường nguyên liệu, thời gian, giao hàng chất lượng, sản phẩm đáp ứng nhanh kịp thời để đáp ứng được điều kiện thị trường lớn. Ngoài ra đây là cơ hội để doanh nghiệp có cơ hội cọ sát học hỏi từ các NĐT FDI.

Bên cạnh những cơ hội, ngành dệt may Việt Nam sẽ phải đối mặt với 3 thách thức: chiến lược đầu tư quy mô dài hạn đến 2040; Đào tạo nguồn lực; Phát triển công nghiệp dệt may đi đôi với bảo vệ môi trường bền vững.

Hiện giá trị cổ phiếu của ngành dệt may đã có tác động tích cực nhưng vì các công ty sản xuất dệt may chưa lên sàn nhiều, chúng ta chưa nhìn thấy lợi ích từ hoạt động sản xuất từ ngành dệt may. Nhưng sắp tới, khi điều luật của chứng khoán yêu cầu các doanh nghiệp phải niêm yết trên sàn chứng khoán thì toàn cảnh bức tranh của ngành dệt may sẽ được phản ánh đầy đủ hơn. Thông qua Hội thảo Thị trường chứng khoán cuối năm 2015 và cơ hội đầu tư vào cổ phiếu ngành dệt may do VietinbankSc tổ chức, tôi nghĩ các nhà đầu tư đừng đầu tư theo phong trào hãy đầu tư trên tư duy đánh giá và chọn lọc.

Chính phủ đặt ra mục tiêu đến năm 2020, xuất khẩu Dệt may đạt 30 tỷ USD, nhưng tính đến năm 2015 xuất khẩu dệt may đạt được 28 tỷ USD, vượt 5 năm so với kế hoạch. Theo đó, VITAS dự kiến đến năm 2020 đạt 50-55 tỷ USD, thậm chí còn cao hơn. Trong gian đoạn 2018 – 2040, dệt may Việt Nam phấn đấu từ vị trí thứ 5 về xuất khẩu trở thành công xưởng dệt may lớn thứ 2 sau Trung Quốc.

Vũ Đức Giang Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam