VinFast sản xuất xe thuần điện: Chính sách mở đường cho xe điện vẫn chưa có

Chính sách phát triển xe điện ở nhiều quốc gia thế nào?

Trong khuôn khổ Triển lãm Điện tử Tiêu dùng CES 2022 diễn ra sáng 6.1 (giờ Việt Nam), VinFast công bố chiến lược phát triển mới và dải sản phẩm xe điện hoàn thiện, phủ đủ 5 phân khúc.

Dải sản phẩm của VinFast bao gồm VF5, VF6, VF7, VF8 và VF9, bao trọn phân khúc từ hạng A đến E. Trong đó, VF8 và VF9 chính là 2 mẫu xe VF e35 và VF e36.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, VinFast đã công bố một thông tin rất đáng chú ý, đó là việc dừng sản xuất xe xăng và chuyển hẳn sang sản xuất xe thuần điện từ cuối năm 2022.

Trên thế giới, chính sách mở đường cho xe điện được thực hiện tại nhiều quốc gia. Ở Thái Lan, từ năm 2016, Chính phủ nước này đã đưa ra lộ trình chung để phát triển xe điện và phê duyệt kế hoạch ưu đãi thuế đối với sản xuất xe điện. Đến năm 2036, Thái Lan đặt mục tiêu tăng số lượng ôtô điện lên 1,2 triệu chiếc và có 690 trạm sạc hoạt động trên cả nước.

Bên cạnh đó, Chính phủ Thái Lan cũng đã công bố thay đổi thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt để khuyến khích phát triển xe điện. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với phát triển xe điện hiện là 2%, giảm xuống từ 10% trước đây. 

Một quốc gia trong khu vực Đông Nam Á có chính sách xe điện cực kỳ ưu đãi là Indonesia. Tháng 8.2019, Tổng thống Indonesia ban hành Sắc lệnh số 55 về Chương trình tăng tốc phát triển xe điện cho giao thông đường bộ với ưu đãi đặc biệt cho xe điện nội địa hóa.

Chính phủ Indonesia bắt buộc thực hiện dần yêu cầu về hàm lượng nội địa cho ngành xe điện. Cụ thể, giai đoạn 2022 đến 2023, tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu hơn 40%, giai đoạn 2024 đến 2029 tối thiểu 60%, sau năm 2030, tối thiểu 80%.

Tháng 6.2019, hãng Toyota công bố kế hoạch sản xuất xe điện tại Indonesia trong vòng 4 năm và cam kết rót khoảng 2 tỉ USD để triển khai sản xuất xe hybrid (HEV) dành cho thị trường Indonesia và hướng xuất khẩu.

Ở Trung Quốc, ngay từ năm 2012, Chính phủ nước này thông báo mục tiêu sản xuất và doanh số của xe điện và xe hybrid là trên 500.000 xe vào năm 2015 và trên 5 triệu xe vào năm 2020.

Đến đầu năm 2019, Tesla khởi công nhà máy sản xuất xe điện trị giá 5 tỉ USD tại Thượng Hải, Trung Quốc. Giai đoạn đầu, cơ sở này có thể sản xuất 250.000 xe mỗi năm, gồm các dòng Model 3 và Model Y. Sau đó, công suất của nhà máy có thể tăng lên gấp đôi và xe điện từ Trung Quốc hiện được xuất đi Châu Á và Châu Âu.

Nhật Bản, cường quốc sản xuất xe hàng đầu thế giới, trong những năm qua đã đẩy mạnh việc sử dụng và phát triển xe hybrid (HEV) và nghiên cứu sâu hơn về các dòng xe sử dụng nguồn năng lượng bằng khí hydro (FCEV).

Tại Mỹ, Tổng thống Joe Biden đã lên kế hoạch đầu tư 174 tỉ USD để phát triển thị trường xe điện tại đây. Số tiền này được chính quyền sử dụng để đầu tư cơ sở vật chất, khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng xe điện và là một phần của chương trình chống biến đổi khí hậu.

Việt Nam chưa có chính sách cụ thể mở đường cho xe điện

Khác với nhiều quốc gia trên, Việt Nam vẫn chưa có chính sách cụ thể trong việc mở đường cho xe điện.

Theo báo cáo về chính sách khuyến khích sản xuất, sử dụng xe ôtô điện, Bộ Công Thương cho biết, ở Việt Nam hiện nay, ngoài VinFast đang sản xuất, lắp ráp xe buýt, ôtô điện, trên thị trường, chưa có doanh nghiệp nào sản xuất, lắp ráp ôtô điện.

Tính đến hết năm 2020, số lượng xe bán ra trên thị trường trên dưới 1000 xe, bao gồm Hybrid, Hybrid sạc ngoài và xe điện. Trong đó, xe Hybrid và Hybrid sạc ngoài chiếm 99%, xe điện chiếm tỷ lệ rất nhỏ. 

Nguyên nhân chủ yếu là do cơ sở hạ tầng về trạm sạc còn thiếu, nguồn năng lượng cung cấp điện chủ yếu sử dụng từ nguồn nhiên liệu có độ phát thải CO2 cao, chiếm gần một nửa tổng sản lượng điện huy động, trong khi nguồn điện tạo ra từ năng lượng tái tạo chiếm tỷ lệ nhỏ khoảng 4,3% và đây lại được coi là nguồn điện không ổn định.

Bên cạnh đó, Việt Nam hầu như chưa có chính sách khuyến khích phát triển xe điện tại Việt Nam.

Xe điện đến nay mới chỉ nhận được ưu đãi về thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt, thấp hơn so với xe chạy xăng dầu thông thường (theo quy định của Luật số 106/2016/QH13 ngày 6.4.2016 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Quản lý thuế).