TP.HCM: Khoanh vùng 5 khu đô thị TOD bám Metro số 2

TP.HCM xác định 5 khu vực được quy hoạch phát triển đô thị TOD (phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng) với tổng diện tích khoảng 940ha.

Khu vực 1 là khu vực trung tâm (ga Bến Thành, Tao Đàn) có diện tích khoảng 188,57ha. Khu vực 2 gồm các ga Dân Chủ, Hòa Hưng, Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai và Bảy Hiền rộng khoảng 265ha. Khu vực 3 gồm ga Nguyễn Hồng Đào khoảng 43,81ha.

Khu vực 4, khu vực phía tây tuyến Metro số 2 gồm các ga Bà Quẹo, Phạm Văn Bạch và Tây Thạnh được định hướng phát triển theo hướng kết nối kinh tế-logistics với diện tích khoảng 148,92ha.

Khu vực 5 gồm nhà ga và depot Tham Lương có quy mô lớn nhất, khoảng 292,81ha.

Việc lập quy hoạch TOD dọc tuyến Metro số 2 nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất quanh các nhà ga, thúc đẩy phát triển đô thị mật độ cao gắn với giao thông công cộng, đồng thời tạo nguồn lực cho đầu tư và phát triển hệ thống đường sắt đô thị của thành phố trong thời gian tới. 

Tuyến Metro số 2 (Bến Thành-Tham Lương) dài hơn 11km, khởi công tháng 1/2026, dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Toàn tuyến có 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 depot, nối khu vực trung tâm và phía Tây Bắc nhằm góp phần giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông ở khu vực nội đô thời gian dài.

Trước đó, UBND quận Tân Bình (cũ) đã công bố kế hoạch phát triển đô thị theo mô hình TOD tại hai khu vực dọc tuyến Metro số 2, gồm Trung tâm triển lãm - văn hóa thể thao quận Tân Bình và khu đất C30 theo cơ chế của Nghị quyết 98. Khu đất tại số 446 - 448 đường Hoàng Văn Thụ có diện tích 5,1 ha, hiện đang do Nhà nước quản lý và không cần phải thực hiện giải phóng mặt bằng. Đây là khu đất có vị trí thuận lợi, tiếp giáp với nhà ga Bảy Hiền của tuyến Metro số 2.

UBND quận Tân Phú (cũ) cũng đã chọn một khu đất sát tuyến Metro số 2 để phát triển đô thị theo mô hình TOD. Đó là khu I/82A tại phường Tây Thạnh, rộng 26 ha, nằm dọc hai trục đường Tây Thạnh và Trường Chinh. Theo quy hoạch, nơi đây sẽ trở thành khu đô thị nén với không gian ngầm được khai thác triệt để nhằm tối ưu hóa giá trị sử dụng đất và tạo ra một môi trường sống hiện đại, thuận tiện cho cư dân.

2 khu đất nói trên nằm trong ranh quy hoạch TOD thành phố vừa phê duyệt, sẽ được tăng mật độ xây dựng, tăng hệ số sử dụng đất… để phát triển mô hình 'đô thị nén' dọc các tuyến metro.

TOD là mô hình lấy các đầu mối giao thông như nhà ga metro làm trung tâm phát triển. Khu vực xung quanh được quy hoạch với mật độ cao, tích hợp nhà ở, thương mại, văn phòng và các tiện ích công cộng trong phạm vi thuận tiện đi bộ.

Mô hình này giúp khai thác hiệu quả quỹ đất, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, hạn chế ô nhiễm môi trường, đồng thời tạo nguồn lực từ giá trị đất đai, không gian ngầm và không gian trên cao để tái đầu tư cho hệ thống giao thông công cộng.