Thông tư 25: Thêm dư địa cho ngân hàng, giảm áp lực lãi suất

Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), việc nới lỏng một số tỷ lệ an toàn sẽ giúp giảm áp lực huy động vốn, tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất ổn định hơn trong thời gian tới.

Cụ thể, Thông tư 25 sửa đổi Thông tư 22/2019 theo hướng nâng tỷ lệ tối đa sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%. Đồng thời, bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ) vào mẫu số trong công thức tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).

Theo ACBS, việc NHNN ban hành Thông tư 25 diễn ra trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng đang khá căng thẳng. Dù tác động không mang tính đột biến, nhưng các thay đổi này được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt áp lực lên mặt bằng lãi suất VND vốn đang duy trì ở mức cao trong thời gian qua.

Thực tế, phần lớn các ngân hàng niêm yết hiện vẫn đáp ứng các yêu cầu về tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn cũng như tỷ lệ LDR. Ngay cả trong giai đoạn thanh khoản khó khăn, nhiều ngân hàng vẫn có thể duy trì các tỷ lệ an toàn thông qua việc vay mượn trên thị trường liên ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu. Tuy nhiên, những giải pháp này thường đi kèm chi phí vốn cao hơn.

Ông Cao Việt Hùng, CFA, Phụ trách Phân tích ngành Ngân hàng ACBS cho rằng, việc nới lỏng các tỷ lệ thanh khoản sẽ giúp các ngân hàng giảm áp lực mở rộng bảng cân đối kế toán. Khi yêu cầu huy động vốn dài hạn không còn quá khắt khe như trước, các nhà băng sẽ có thêm dư địa điều chỉnh lãi suất huy động, đặc biệt ở các kỳ hạn dài. Đây là yếu tố có thể hỗ trợ quá trình giảm chi phí vốn và cải thiện biên lợi nhuận trong bối cảnh cạnh tranh huy động ngày càng gia tăng.

Không chỉ dừng lại ở phía nguồn vốn, những thay đổi trong Thông tư 25 còn có thể lan tỏa sang hoạt động tín dụng. Theo đó, các ngân hàng sẽ có thêm động lực để giảm lãi suất cho vay trung và dài hạn, nhất là đối với các lĩnh vực cần nguồn vốn lớn và thời gian thu hồi dài như bất động sản, xây dựng hạ tầng, vận tải, đầu tư công hay các dự án sản xuất quy mô lớn.

Điều này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ cho mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới, khi nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp vẫn ở mức cao. Đồng thời, việc giảm chi phí vay vốn cũng có thể tạo thêm động lực cho các dự án đầu tư mới, góp phần kích thích tổng cầu của nền kinh tế. 

Tuy nhiên, ACBS cũng lưu ý rằng các giải pháp mang tính kỹ thuật như nới tỷ lệ thanh khoản chỉ có tác dụng hỗ trợ trong ngắn và trung hạn. Về dài hạn, những áp lực đối với thanh khoản hệ thống ngân hàng xuất phát từ các yếu tố mang tính cấu trúc hơn.

Cùng với đó, tăng trưởng xuất khẩu suy yếu của khu vực doanh nghiệp trong nước cùng với tình trạng bội thu ngân sách là hai nguyên nhân quan trọng khiến dòng tiền trong hệ thống ngân hàng chịu áp lực. Do đó, để giải quyết bài toán thanh khoản một cách bền vững, cần tập trung vào việc nâng cao năng lực sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp nội địa, đồng thời đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công.

ACBS cho rằng những giải pháp này không chỉ góp phần cải thiện thanh khoản và giảm lãi suất cho hệ thống ngân hàng mà còn hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10%/năm mà Chính phủ đang hướng tới. 

Từ góc độ thị trường, Thông tư 25 được xem là tín hiệu cho thấy định hướng chính sách tiếp tục ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Dù chưa tạo ra sự thay đổi lớn ngay lập tức đối với hoạt động của các ngân hàng, nhưng việc nới lỏng các giới hạn thanh khoản sẽ giúp hệ thống có thêm dư địa vận hành linh hoạt hơn, qua đó tạo nền tảng cho mặt bằng lãi suất ổn định và khả năng mở rộng tín dụng trong thời gian tới.