Thông luồng cho doanh nghiệp lên sàn

Tiến trình cổ phần hóa (CPH) doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đang đi đúng hướng, tuy nhiên kết quả vẫn chưa đạt được như kỳ vọng.

Nhằm xử lý, khắc phục bất cập và những vướng mắc phát sinh để nâng cao hiệu quả công tác CPH, Bộ Tài chính đang dự thảo chuẩn bị trình Chính phủ Nghị định mới quy định việc chuyển DN do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần (CP), thay thế cho Nghị định 59/2011/NĐ-CP.

Đối tác chiến lược phải biết kinh doanh có lãi

Theo Bộ Tài chính, cơ chế bán CP cho nhà đầu tư (NĐT) chiến lược hiện còn bất cập do NĐT chiến lược có nghĩa vụ phải cung cấp nhiều nguồn lực theo cam kết nhưng lại hạn chế không được bán cổ phiếu trong vòng 5 năm. Đồng thời, chưa có quy định các chế tài xử lý các NĐT chiến lược không thực hiện đúng cam kết…

Thực tế trong thời gian qua, có DN CPH không xác định cụ thể NĐT có tiềm năng (công nghệ, thị trường, vốn...) tham gia mua CP nhưng vẫn phát triển tốt (như Sabeco...); một số DN chỉ có 1 NĐT chiến lược đăng ký tham gia mua CP, sẽ thực hiện bán theo phương thức thỏa thuận trực tiếp cũng dẫn đến dễ thất thoát vốn của Nhà nước và không đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch và thị trường trong quá trình CPH. Mặt khác, Nghị định 116/2015/NĐ-CP đã không còn quy định tỷ lệ khống chế số lượng CP bán cho NĐT chiến lược…

Để khắc phục những hạn chế trên, dự thảo Nghị định đã điều chỉnh quy định việc bán CP cho NĐT chiến lược. Cụ thể, dự thảo quy định bổ sung tiêu chuẩn của NĐT chiến lược phải là NĐT có cùng ngành nghề kinh doanh chính với DN CPH, có kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh 2 năm gần nhất tính đến thời điểm đăng ký mua CP phải có lãi và vốn chủ sở hữu trên báo cáo tài chính năm gần nhất được kiểm toán bởi một công ty kiểm toán độc lập phải đảm bảo có đủ nguồn để mua số lượng CP đăng ký mua.

Trường hợp chỉ có 1 NĐT chiến lược đăng ký mua thì không tổ chức bán thỏa thuận cho NĐT chiến lược mà chuyển sang bán đấu giá công khai cùng với các NĐT thông thường khác.

Bổ sung phương thức dựng sổ để IPO

Cùng với quy định về bán CP cho NĐT chiến lược, dự thảo Nghị định mới cũng điều chỉnh một số quy định về bán CP lần đầu (IPO).

Theo đó, ngoài 3 phương thức bán CP hiện hành (đấu giá công khai, bảo lãnh phát hành, thỏa thuận trực tiếp), dự thảo Nghị định bổ sung thêm phương pháp mới là phương pháp dựng sổ (Book building) theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Tài chính cho biết, phương thức dựng sổ để bán CP này là một phương thức phổ biến trên thế giới cần được nghiên cứu áp dụng trong quá trình CPH. Phương pháp dựng sổ là quá trình tạo lập, tiếp nhận và ghi lại cầu cổ phiếu của NĐT, tổ chức phát hành sẽ thực hiện chào bán ra công chúng thông qua bảo lãnh phát hành. Theo đó, tổ chức bảo lãnh phát hành phối hợp với tổ chức phát hành xác định khoảng giá dự kiến và dựa vào nhu cầu của thị trường trên cơ sở dựng sổ lệnh về nhu cầu NĐT để xác định mức giá cuối cùng.

Ngoài ra, để phù hợp với tình hình thực tế, dự thảo Nghị định cũng thay thế hướng dẫn việc xử lý số CP chưa bán được. Theo đó, trường hợp không có NĐT nào đăng ký mua CP, Ban Chỉ đạo CPH thực hiện bán CP cho người lao động và tổ chức công đoàn trong DN theo phương án CPH đã duyệt, đồng thời thực hiện các thủ tục để chuyển DN sang công ty CP. Số lượng CP chưa bán được sẽ được điều chỉnh lại vốn điều lệ, cơ cấu vốn điều lệ và thực hiện thoái vốn sau khi DN đã hoạt động dưới hình thức công ty CP.

Trường hợp chỉ có một NĐT đăng ký mua CP, Ban chỉ đạo CPH thực hiện thỏa thuận bán CP cho NĐT đã đăng ký mua CP với giá bán không thấp hơn giá khởi điểm với khối lượng đã đăng ký mua hợp lệ. Nếu NĐT không mua, DN CPH thực hiện theo quy định trên.

Trường hợp đã bán được một phần số cổ phiếu chào bán trong cuộc đấu giá công khai, số lượng CP chưa bán được trong cuộc đấu giá công khai (bao gồm cả số lượng CP các NĐT đã trúng giá nhưng từ chối mua) sẽ do Ban Chỉ đạo CPH tiếp tục thông báo đến các NĐT đã tham gia đấu giá hợp lệ để bán thỏa thuận cho các NĐT này theo đúng khối lượng đã đăng ký và mức giá đã đặt mua tại phiên đấu giá theo nguyên tắc lựa chọn giá thỏa thuận từ mức giá đã trả cao nhất xuống mức thấp của cuộc đấu giá đã công bố trở xuống cho đủ số lượng CP còn phải bán.

Nếu không bán hết cổ phiếu cho các NĐT sau khi đã thỏa thuận, doanh nghiệp CP hóa thực hiện theo quy định như trường hợp không có NĐT nào đăng ký mua CP.

Việc bán CP cho NĐT chiến lược phải thực hiện đấu giá giữa các NĐT chiến lược với nhau trên sở giao dịch chứng khoán và thực hiện bán đấu giá sau cuộc đấu giá công khai (không áp dụng hình thức bán trước cho NĐT chiến lược và bỏ quy định mức khống chế số lượng tối đa 3 NĐT chiến lược tại mỗi DN).

Theo thoibaotaichinhvietnam