Hành trình trở về cội nguồn văn hóa Chăm

Tháp Ponagar là công trình tiêu biểu về nghệ thuật kiến trúc của dân tộc Chăm được xây dựng từ thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ 13. Ảnh: Hữu Long

Từ ngày 16 đến 22.4.2025 (nhằm 19-25.3 âm lịch), Lễ hội Tháp Bà Ponagar – một trong những lễ hội lớn và quan trọng của cộng đồng người Chăm – sẽ chính thức diễn ra tại Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Ponagar, TP Nha Trang.

Thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa cho biết, lễ hội năm nay tiếp tục gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, với nhiều nghi lễ tâm linh đặc sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương.

Hàng năm, tại Tháp Bà Ponagar, lễ hội tháp Bà được tổ chức trọng thể từ ngày 20-23 tháng Ba (Âm lịch). Ảnh: Hữu Long

Tôn vinh tín ngưỡng thờ Mẫu

Lễ hội Tháp Bà Ponagar là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng thành kính, biết ơn đối với Thiên Y A Na Thánh Mẫu - người được tôn vinh là Nữ thần Ponagar trong văn hóa Chăm. Đây là một trong những lễ hội tiêu biểu thể hiện tín ngưỡng thờ Mẫu - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã được công nhận từ năm 2012.

Lễ hội năm nay sẽ diễn ra với nhiều nghi lễ truyền thống như: lễ rước nước từ chùa Hang về Tháp Bà (19.3 âm lịch), lễ mộc dục - tắm tượng và thay xiêm y cho Thánh Mẫu (20.3 âm lịch), lễ cầu siêu, thả hoa đăng trên sông Cái và khai mạc lễ hội (20.3 âm lịch), lễ cầu quốc thái dân an và lễ cúng thí thực (21.3 âm lịch).

Ngoài ra, còn có nghi lễ rước kiệu Thánh Mẫu, nghi thức dâng trầm, dâng yến, dâng hoa... được tổ chức long trọng nhằm thể hiện lòng thành và cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Theo ông Lê Văn Hoa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, Lễ hội Tháp Bà Ponagar không chỉ là sự kiện văn hóa đặc sắc mà còn là hoạt động quan trọng mở đầu cho chuỗi lễ hội trong năm của người Chăm tại Khánh Hòa.

Đây là dịp để cộng đồng cùng nhau thực hành, bảo tồn và truyền dạy các nghi lễ truyền thống, góp phần giữ gìn di sản văn hóa phi vật thể trong đời sống đương đại.

Cùng với các nghi lễ, lễ vật truyền thống cũng được chuẩn bị công phu, gồm gà, dê, mâm cơm, bánh trái, rượu trứng, trầu cau... theo phong tục của người Chăm, thể hiện sự giao thoa văn hóa Chăm - Việt đặc sắc qua nhiều thế kỷ.

Tháp Ponagar còn gọi là Tháp Bà nằm trên đồi Cù Lao, bên dòng sông của thành phố Nha Trang. Ảnh: Hữu Long

Điểm nhấn du lịch tâm linh của Nha Trang

Tháp Bà Ponagar được xây dựng từ thế kỷ VIII, là công trình kiến trúc tiêu biểu của Vương quốc Champa cổ. Nơi đây được xem là trung tâm thờ phụng duy nhất còn tồn tại từ Quảng Bình đến Bình Thuận, thể hiện vai trò tâm linh đặc biệt trong đời sống văn hóa Chăm và sau này là người Việt.

Hiện nay, mỗi năm Tháp Bà Ponagar thu hút hàng triệu lượt khách đến tham quan, mang lại nguồn thu hàng chục tỉ đồng cho ngành du lịch địa phương.

Với sự chuẩn bị chu đáo, lễ hội năm nay không chỉ là dịp tôn vinh nét đẹp tâm linh truyền thống mà còn là cơ hội quảng bá văn hóa Khánh Hòa đến bạn bè trong nước và quốc tế, góp phần xây dựng du lịch bền vững, giàu bản sắc.