Đơn giản hóa thủ tục đầu tư để khơi thông nguồn cung nhà ở xã hội

Ông Nguyễn Văn Hải - Uỷ viên Ban thường vụ Liên đoàn lao động TP.HCM phát biểu tại Hội nghị

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Liên đoàn Lao động TP.HCM đã ký kết nhiều chương trình hợp tác với doanh nghiệp để phát triển nhà ở xã hội cho công nhân. Cụ thể, hợp tác với Tập đoàn Hoa Sen triển khai khoảng 20.000 căn, trong đó có dự án Hoa Sen An Hạ quy mô 1.785 căn; hợp tác với Công ty LNT 7979 triển khai khoảng 30.000 căn gắn với các khu đô thị phục vụ hàng chục nghìn công nhân; và hợp tác với Tập đoàn Phú Cường triển khai thêm khoảng 30.000 căn thông qua 7 dự án.

Song song đó, Liên đoàn Lao động Thành phố phối hợp với các đơn vị phát triển hạ tầng khu công nghiệp nhằm mở rộng quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội. Tổng quy mô các chương trình đã ký kết đạt hơn 80.000 căn trong giai đoạn 2026-2030, chủ yếu theo hình thức thuê và thuê mua, phù hợp với khả năng chi trả của người lao động.

Thực tế cho thấy, nhà ở xã hội đang trở thành vấn đề an sinh cấp thiết. Tại TP.HCM và nhiều đô thị lớn, nhu cầu về nhà ở giá rẻ ngày càng tăng mạnh trong khi nguồn cung còn hạn chế. Mặc dù Chính phủ đã phê duyệt Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội theo Quyết định 338/QĐ-TTg và giao chỉ tiêu cụ thể cho các địa phương, tiến độ triển khai vẫn còn chậm.

Riêng TP.HCM được giao hoàn thành 28.500 căn trong năm 2026, nhưng đến cuối quý I mới đưa vào sử dụng 580 căn, tương đương khoảng 2,04% kế hoạch. Điều này cho thấy khoảng cách lớn giữa mục tiêu và thực tế.

Tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, nhu cầu chỗ ở ổn định cho công nhân ngày càng bức thiết. Phần lớn người lao động là người nhập cư, chưa có nhà ở ổn định, chủ yếu sống trong các khu nhà trọ tự phát với diện tích chật hẹp, hạ tầng thiếu đồng bộ, trong khi chi phí thuê nhà chiếm tỷ lệ đáng kể trong thu nhập.

Theo thống kê, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở phù hợp thu nhập tại TP.HCM lên tới khoảng 974.000 căn, trong khi nguồn cung còn rất hạn chế. Nhiều dự án khi mở bán có lượng đăng ký cao gấp nhiều lần số căn hộ, cho thấy áp lực rất lớn từ phía thị trường.

Về chính sách, TP.HCM đã có những chuyển biến tích cực. Giai đoạn 2021-2025, Thành phố đã hoàn thành gần 18.000 căn nhà ở xã hội. Giai đoạn 2026–-2030 đặt mục tiêu phát triển trên 180.000 căn, riêng năm 2026 phấn đấu khoảng 25.000 căn. Đồng thời, chính sách đang được điều chỉnh theo hướng mở rộng đối tượng thụ hưởng, giúp nhiều người lao động có cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội hơn.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều vướng mắc như thủ tục pháp lý phức tạp, kéo dài; người lao động khó tiếp cận do thu nhập thấp, khó vay vốn và thiếu thông tin; cơ chế thu hút doanh nghiệp chưa đủ hấp dẫn do lợi nhuận thấp và thời gian thu hồi vốn dài.

Từ thực tiễn đó, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, đề xuất cần đơn giản hóa thủ tục đầu tư, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án, đồng thời tăng cường ưu đãi về đất đai và tín dụng cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cần hỗ trợ trực tiếp người lao động thông qua việc nới lỏng điều kiện vay, kéo dài thời gian trả góp và phát triển các mô hình thuê, thuê mua phù hợp.

Theo ông Châu, phát triển nhà ở xã hội không chỉ là nhiệm vụ an sinh mà còn là giải pháp quan trọng để ổn định lực lượng lao động, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững của Thành phố. Với sự vào cuộc đồng bộ, mục tiêu “an cư lạc nghiệp” của người lao động được kỳ vọng sẽ sớm trở thành hiện thực.