Doanh nghiệp ngành may lao đao trước quy định 'chạy' tiền nộp thuế trước

Ngành dệt may lại gặp khó khăn trước quy định cải cách hành chính không thuận lợi đối với các doanh nghiệp xuất khẩu tại chỗ - Ảnh: T.V.N.

Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) vừa có công văn khẩn kiến nghị gởi một loạt bộ ngành về việc các doanh nghiệp ngành dệt may khi thực hiện nghị định 18/2021/NĐ-CP ngày 11-3-2021 liên quan đến nộp thuế nhập khẩu theo hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ đang có quá nhiều bất cập, gây khó khăn rất lớn cho ngành.

Theo đó, khi thực thi điểm g, h khoản 6 điều 1 của nghị định 18 (vốn được bổ sung từ nghị định 134/2016/NĐ-CP), các doanh nghiệp nhập khẩu tại chỗ đối với loại hình sản xuất - xuất khẩu phải đóng thuế nhập khẩu ngay khi mở tờ khai hải quan, sau đó xuất khẩu mới được hoàn lại.

Vitas cho rằng vấn đề nộp thuế trước gây khó khăn rất lớn cho doanh nghiệp trong xuất khẩu vì phải huy động một số tiền lớn để đóng thuế và mất thời gian để hoàn thành các thủ tục nộp và hoàn thuế sau đó.

Và "nghị định 18 hiện không những không thông thoáng hơn mà còn gây khó khăn thêm cho doanh nghiệp khi thực hiện".

Theo Vitas, bất cập lớn nhất của nghị định 18 khi thực hiện nằm ở chỗ buộc doanh nghiệp nội địa xuất khẩu tại chỗ sản phẩm cho doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu phải nộp thuế xuất khẩu cho sản phẩm xuất ra. 

Đồng thời, doanh nghiệp nhập khẩu sản phẩm tại chỗ cũng phải nộp thuế nhập khẩu cho sản phẩm nhập tại chỗ. 

Như vậy, cùng một chủng loại hàng hóa mà cả hai doanh nghiệp đều phải nộp thuế, trong khi thực tế hàng nhập khẩu tại chỗ sử dụng để sản xuất xuất khẩu sau cùng cũng xuất ra nước ngoài, không tiêu thụ trong thị trường Việt Nam thì theo quy định tại Luật thuế xuất nhập khẩu phải được miễn thuế. 

Chưa kể, vấn đề nộp thuế ngay sau đó được hoàn lại khi chứng minh là thực sự xuất khẩu cũng gây khó khăn rất lớn cho doanh nghiệp, do phải huy động một số tiền lớn để đóng thuế và mất rất nhiều thời gian để hoàn thành các thủ tục nộp và hoàn thuế sau đó.

Điều này chỉ tăng thủ tục hành chính cho cả doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý để theo dõi, chuẩn bị hồ sơ quyết toán thuế, hoàn thuế, không khuyến khích hàng sản xuất xuất khẩu, gây ra sự bất bình đẳng giữa hàng gia công xuất khẩu và hàng sản xuất xuất khẩu.  

Đặc biệt, Vitas cho rằng việc chỉ ưu tiên hàng nhập khẩu để gia công xuất khẩu mà không ưu tiên các doanh nghiệp nhập để sản xuất xuất khẩu (một hình thức mang lại giá trị gia tăng và hiệu quả cao hơn) và không ưu tiên doanh nghiệp sử dụng vải trong nước để sản xuất xuất khẩu đã khuyến khích các doanh nghiệp lựa chọn hình thức gia công thay vì tìm cách nâng cao vị trí của dệt may Việt Nam trong chuỗi cung ứng, đi ngược lai chiến lược phát triển của ngành.

Do đó, Vitas kiến nghị sửa đổi quy định cho phép miễn thuế nhập khẩu với hàng nhập tại chỗ để sản xuất hàng xuất khẩu, tạo sự bình đẳng giữa hình thức gia công xuất khẩu và sản xuất xuất khẩu, khuyến khích các doanh nghiệp chuyển sang phương thức xuất khẩu mua đứt bán đoạn (FOB) thay vì khuyến khích gia công như hiện nay.